Ressources Catholiques

Esther Prologue (Nova Vulgata)

1a Anno secundo, regnante Artaxerxe rege magno, prima die mensis Nisan vidit somnium Mardochæus filius Iair filii Semei filii Cis de tribu Beniamin,
1b vir magnus, qui ministrabat in aula regia.
1d Et hoc eius somnium fuit. Apparuerunt voces et tumultus et tonitrua et terræmotus et conturbatio magna super terram.
1e Et ecce duo dracones magni parati prodierunt uterque luctari;
1f et facta est illorum magna pugna, et dominabantur, et congregatæ sunt nationes
1g in die tenebroso et malo, et fuit perturbatio magna in habitantibus super terram.
1h Et timuerunt perditionem
1i clamaveruntque ad Deum. Et a voce clamoris eorum factus est fons parvus, qui crevit in fluvium maximum et in aquas plurimas redundavit.
1j Lux et sol ortus est, et humiles exaltati sunt et devoraverunt inclitos.
1k Quod cum vidisset somnium Mardochæus et surrexisset de strato, cogitabat quid Deus facere vellet; et fixum habebat in animo, quousque revelaretur.

Esther 1 (Nova Vulgata)

01 Et fuit in diebus Asueri, qui regnavit ab India usque Æthiopiam super centum viginti septem provincias,
02 quando sedit in solio regni sui in castris Susan,
03 tertio igitur anno imperii sui, fecit grande convivium cunctis principibus et pueris suis, fortissimis Persarum et Medorum, inclitis et præfectis provinciarum coram se,
04 ut ostenderet divitias gloriæ regni sui ac splendorem atque iactantiam magnitudinis suæ multo tempore, centum videlicet et octoginta diebus.
05 Cumque implerentur dies convivii, invitavit omnem populum, qui inventus est in Susan, a maximo usque ad minimum; et septem diebus iussit convivium præparari in vestibulo horti palatii regis.
06 Et pendebant ex omni parte tentoria lintea et carbasina ac hyacinthina sustentata funibus byssinis atque purpureis, qui argenteis circulis inserti erant et columnis marmoreis fulciebantur; lectuli quoque aurei et argentei dispositi erant super pavimentum smaragdino et pario stratum lapide aliisque varii coloris.
07 Bibebant autem, qui invitati erant, aureis poculis, aliis atque aliis; vinum quoque, ut magnificentia regia dignum erat, abundans et præcipuum ponebatur.
08 Nec erat qui cogeret ad bibendum, quoniam sic rex statuerat omnibus præpositis domus suæ, ut facerent secundum uniuscuiusque voluntatem.
09 Vasthi quoque regina fecit convivium feminarum in palatio regio, ubi rex Asuerus manere consueverat.
10 Itaque die septimo, cum rex esset hilarior potione meri, præcepit Mauman et Bazatha et Harbona et Bagatha et Abgatha et Zethar et Charchas, septem eunuchis, qui in conspectu eius ministrabant,
11 ut introducerent reginam Vasthi coram rege, posito super caput eius diademate regni, ut ostenderet cunctis populis et principibus pulchritudinem illius; erat enim pulchra valde.
12 Quæ renuit et ad regis imperium, quod per eunuchos mandaverat, venire contempsit; unde iratus rex et nimio furore succensus
13 interrogavit sapientes, qui tempora noverant, et illorum faciebat cuncta consilio scientium leges ac iura maiorum —
14 erant autem ei proximi Charsena et Sethar et Admatha et Tharsis et Mares et Marsana et Mamuchan, septem duces Persarum atque Medorum, qui videbant faciem regis et primi sedebant in regno —:
15 « Secundum legem quid oportet fieri Vasthi reginæ, quæ Asueri regis imperium, quod per eunuchos mandaverat, facere noluit? ».
16 Responditque Mamuchan, audiente rege atque principibus: « Non solum regem læsit regina Vasthi, sed et omnes principes et populos, qui sunt in cunctis provinciis regis Asueri.
17 Egredietur enim sermo reginæ ad omnes mulieres, ut contemnant viros suos et dicant: “Rex Asuerus iussit, ut regina Vasthi intraret ad eum, et illa noluit”.
18 Atque hac ipsa die dicent omnes principum coniuges Persarum atque Medorum quem audierint sermonem reginæ principibus regis; unde despectio et indignatio.
19 Si tibi, rex, placet, egrediatur edictum a facie tua et scribatur inter leges Persarum atque Medorum, quas immutari illicitum est, ut nequaquam ultra Vasthi ingrediatur ad regem, sed regnum illius altera, quæ melior illa est, accipiat.
20 Et hoc in omne, quod latissimum est, provinciarum tuarum divulgetur imperium, et cunctæ uxores, tam maiorum quam minorum, deferent maritis suis honorem ».
21 Placuit consilium eius regi et principibus, fecitque rex iuxta consilium Mamuchan.
22 Et misit epistulas ad universas provincias regni sui, ut quæque gens audire et legere poterat, diversis linguis et litteris, esse viros principes ac maiores in domibus suis et subditas habere omnes mulieres, quæ essent cum eis.

Esther 2 (Nova Vulgata)

01 His ita gestis, postquam regis Asueri deferbuerat indignatio, recordatus est Vasthi, et quæ fecisset vel quæ passa esset.
02 Dixeruntque pueri regis ac ministri eius: « Quærantur regi puellæ virgines ac speciosæ,
03 et constituantur, qui considerent per universas provincias puellas speciosas et virgines et adducant eas ad civitatem Susan et tradant in domum feminarum sub manu Egei eunuchi, qui est præpositus et custos mulierum regiarum; et accipiant mundum muliebrem.
04 Et, quæcumque inter omnes oculis regis placuerit, ipsa regnet pro Vasthi ». Placuit sermo regi; et ita, ut suggesserant, iussit fieri.
05 Erat vir Iudæus in Susan civitate vocabulo Mardochæus filius Iair filii Semei filii Cis de tribu Beniamin,
06 qui translatus fuerat de Ierusalem cum captivis, qui ducti fuerant cum Iechonia rege Iudæ, quem Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat.
07 Qui fuit nutricius filiæ patrui sui Edissæ, quæ altero nomine Esther vocabatur et utrumque parentem amiserat: pulchra aspectu et decora facie. Mortuisque patre eius ac matre, Mardochæus sibi eam adoptavit in filiam.
08 Et factum est, cum percrebruisset regis imperium, et iuxta mandatum illius multæ virgines pulchræ adducerentur Susan et Egeo traderentur, Esther quoque in domum regis in manus Egei custodis feminarum tradita est.
09 Quæ placuit ei et invenit gratiam in conspectu illius; et acceleravit mundum muliebrem et tradidit ei partes suas et septem puellas speciosissimas de domo regis, et tam ipsam quam pedisequas eius transtulit in optimam partem domus feminarum.
10 Quæ non indicaverat ei populum et cognationem suam; Mardochæus enim præceperat, ut de hac re omnino reticeret.
11 Qui deambulabat cotidie ante vestibulum domus, in qua electæ virgines servabantur, curam agens salutis Esther et scire volens quid ei accideret.
12 Cum autem venisset tempus singularum per ordinem puellarum, ut intrarent ad regem, expletis omnibus, quæ ad cultum muliebrem pertinebant, per menses duodecim; ita dumtaxat, ut sex mensibus oleo ungerentur myrrhino et aliis sex feminarum pigmentis et aromatibus uterentur,
13 ingredientesque ad regem, quidquid postulassent, accipiebant, ut portarent secum de triclinio feminarum ad regis cubiculum.
14 Et, quæ intraverat vespere, mane iterum in domum feminarum deducebatur, sub manu Sasagazi eunuchi, qui concubinis præsidebat. Nec habebat potestatem ad regem ultra redeundi, nisi voluisset rex et eam venire iussisset ex nomine.
15 Evoluto autem tempore per ordinem, instabat dies, quo Esther filia Abihail patrui Mardochæi, quam sibi adoptaverat in filiam, intrare deberet ad regem. Quæ non quæsivit quidquam, nisi quæ voluit Egeus eunuchus custos feminarum, et omnium oculis gratiosa et amabilis videbatur.
16 Ducta est itaque ad cubiculum regis Asueri mense decimo, qui vocatur Tebeth, septimo anno regni eius.
17 Et amavit eam rex plus quam omnes mulieres; habuitque gratiam et favorem coram eo super omnes virgines, et posuit diadema regni in capite eius fecitque eam regnare in loco Vasthi.
18 Et iussit convivium præparari magnificum cunctis principibus et servis suis, convivium Esther; et dedit remissionem tributi universis provinciis ac dona largitus est iuxta magnificentiam principalem.
19 Mardochæus autem manebat ad regis ianuam,
20 necdum prodiderat Esther cognationem et populum suum iuxta mandatum eius; quidquid enim ille præcipiebat, observabat Esther, ut eo tempore solita erat, quo eam parvulam nutriebat.
21 Eo igitur tempore, quo Mardochæus ad regis ianuam morabatur, irati sunt Bagathan et Thares, duo eunuchi regis, qui ianitores erant volueruntque in regem mittere manus.
22 Quod Mardochæum non latuit; statimque nuntiavit reginæ Esther, et illa regi ex nomine Mardochæi.
23 Quæsitum est et inventum, et appensus uterque eorum in patibulo; mandatumque est libro annalium coram rege.

Esther 3 (Nova Vulgata)

01 Post hæc rex Asuerus exaltavit Aman filium Amadathi, qui erat de stirpe Agag, et posuit solium eius super omnes principes, quos habebat.
02 Cunctique servi regis, qui in foribus palatii versabantur, flectebant genua et adorabant Aman; sic enim præceperat rex pro illo. Solus Mardochæus non flectebat genu neque adorabat eum.
03 Cui dixerunt pueri regis, qui ad fores palatii præsidebant: « Cur non observas mandatum regis? ».
04 Cumque hoc crebrius dicerent, et ille nollet audire, nuntiaverunt Aman scire cupientes utrum perseveraret in sententia; dixerat enim eis se esse Iudæum.
05 Cumque Aman experimento probasset quod Mardochæus non sibi flecteret genu nec se adoraret, iratus est valde
06 et pro nihilo duxit in unum Mardochæum mittere manus suas — audierat enim quod esset gentis Iudææ — magisque voluit omnem Iudæorum, qui erant in regno Asueri, perdere nationem.
07 Mense primo, cuius vocabulum est Nisan, anno duodecimo regni Asueri, missa est in urnam sors, quæ dicitur Phur, coram Aman, quo die et quo mense gens Iudæorum deberet interfici; et exivit dies tertia decima mensis duodecimi, qui vocatur Adar.
08 Dixitque Aman regi Asuero: « Est populus per omnes provincias regni tui dispersus, segregatus inter populos alienisque utens legibus, quas ceteri non cognoscunt, insuper et regis scita contemnens; non expedit regi, ut det illis requiem.
09 Si tibi placet, scriptis decerne, ut pereat, et decem milia talentorum argenti appendam arcariis gazæ tuæ ».
10 Tulit ergo rex anulum, quo utebatur, de manu sua et dedit eum Aman filio Amadathi de progenie Agag, hosti Iudæorum.
11 Dixitque ad eum: « Argentum, quod polliceris, tuum sit; de populo age, quod tibi placet ».
12 Vocatique sunt scribæ regis mense primo, tertia decima die eius, et scriptum est, ut iusserat Aman, ad omnes satrapas regis et duces provinciarum et principes diversarum gentium, ut quæque gens legere poterat et audire pro varietate linguarum, ex nomine regis Asueri; et litteræ ipsius signatæ anulo.
13 Missæ sunt epistulæ per cursores ad universas provincias regis, ut perderent, occiderent atque delerent omnes Iudæos, a puero usque ad senem, parvulos et mulieres uno die, hoc est tertio decimo mensis duodecimi, qui vocatur Adar, et bona eorum diriperent.
13a a Epistulæ autem hoc exemplar fuit: « Rex magnus Artaxerxes centum viginti septem ab India usque Æthiopiam provinciarum satrapis et ducibus, qui eius imperio subiecti sunt, hæc scribit:
13b b Cum plurimis gentibus imperarem et universum orbem meæ dicioni subiugassem, volui nequaquam abuti potentiæ magnitudine, sed semper clementer et leniter agens gubernare subiectorum vitam absque ullo terrore, regnumque quietum et usque ad fines pervium præstans, optatam cunctis mortalibus pacem renovare.
13c c Quærente autem me a consiliariis meis, quomodo hoc posset impleri, unus qui prudentia, bona voluntate et fide stabili ceteros præcellit et est post regem secundus, Aman nomine,
13d d indicavit mihi in totius orbis terrarum tribubus populum hostilem esse dispersum, qui, legibus suis contra omnium gentium faciens consuetudinem, regum iussa in perpetuum contemnat, ne consistat concordia nationum a nobis consolidata.
13e e Quod cum didicissemus, videntes unam hanc gentem rebellem adversus omne hominum genus perversis uti legibus nostrisque negotiis contraire, pessima conficere et regni impedire pacem,
13f f iussimus, ut quoscumque Aman, qui negotiis publicis præpositus est et quem patris loco colimus, per litteras monstraverit, cum coniugibus ac liberis radicitus deleantur inimicorum gladiis, nullusque eorum misereatur, quarta decima die duodecimi mensis Adar anni præsentis;
13g g ut, qui iam olim sunt nefarii homines, uno die violenter ad inferos descendentes stabiles in posterum et quietas reddant nobis plene res publicas.
13h Qui autem celaverit genus eorum, inhabitabilis erit non solum inter homines, sed nec inter aves, et igne sancto comburetur; et substantia eorum in regnum conferetur. Valete ».
14 Exemplar autem epistularum ut lex in omnibus provinciis promulgandum erat, ut scirent omnes populi et pararent se ad prædictam diem.
15 Festinabant cursores, qui missi erant, regis imperium explere; statimque in Susan pependit edictum, rege et Aman celebrante convivium, dum civitas ipsa esset conturbata.
15 a Et convivium fecerunt omnes gentes; rex autem et Aman, cum introisset regiam, cum amicis luxuriabatur.
15 b Ubicumque igitur proponebatur exemplum epistulæ, ploratio et luctus ingens fiebat apud omnes Iudæos.
15 c Et invocabant Iudæi Deum patrum suorum et dicebant:
15 d « Domine Deus, tu solus Deus in cælo sursum, et non est alius Deus præter te.
15 e Si enim fecissemus legem tuam et præcepta, habitassemus cum securitate et pace per omne tempus vitæ nostræ.
15 f Nunc autem, quoniam non fecimus præcepta tua, venit super nos omnis tribulatio ista.
15 g Iustus es et clemens et excelsus et magnus, Domine, et omnes viæ tuæ iudicia.
15 h Et nunc, Domine, non des filios tuos in captivitatem neque uxores nostras in violationem neque in perditionem, qui factus es nobis propitius ab Ægypto usque nunc.
15 i Miserere principali tuæ parti et non tradas in infamiam hereditatem tuam, ut hostes dominentur nostri ».

Esther 4 (Nova Vulgata)

01 Cum comperisset Mardochæus omnia, quæ acciderant, scidit vestimenta sua et indutus est sacco spargens cinerem capiti. Et in platea mediæ civitatis voce magna et amara clamabat
02 usque ad fores palatii gradiens; non enim erat licitum indutum sacco aulam regis intrare.
03 In omnibus quoque provinciis, quocumque edictum et dogma regis pervenerat, planctus ingens erat apud Iudæos, ieiunium, ululatus et fletus, sacco et cinere multis pro strato utentibus.
04 Ingressæ sunt autem puellæ Esther et eunuchi nuntiaveruntque ei. Quod audiens consternata est valde et misit vestem, ut, ablato sacco, induerent eum; quam accipere noluit.
05 Accitoque Athach eunucho, quem rex ministrum ei dederat, præcepit ei, ut iret ad Mardochæum et disceret ab eo cur hoc faceret.
06 Egressusque Athach ivit ad Mardochæum stantem in platea civitatis ante ostium palatii.
07 Qui indicavit ei omnia, quæ ei acciderant, quantum Aman promisisset, ut in thesauros regis pro Iudæorum nece inferret argentum.
08 Exemplar quoque edicti, quod pendebat in Susan ad perdendum eos, dedit ei, ut reginæ ostenderet et moneret eam, ut intraret ad regem et deprecaretur eum et rogaret pro populo suo.
08a « Memor, inquit, dierum humilitatis tuæ, quando nutrita sis in manu mea, quia Aman secundus a rege locutus est contra nos in mortem.
08b Et tu, invoca Dominum et loquere regi pro nobis et libera nos de morte ».
09 Regressus Athach nuntiavit Esther omnia, quæ Mardochæus dixerat. font class="versus">
10 Quæ respondit ei et iussit, ut diceret Mardochæo:
11 « Omnes servi regis et cunctæ, quæ sub dicione eius sunt, norunt provinciæ, quod cuique sive viro sive mulieri, qui non vocatus interius atrium regis intraverit, una lex sit, ut statim interficiatur, nisi forte rex auream virgam ad eum tetenderit, ut possit vivere; ego autem triginta iam diebus non sum vocata ad regem ».
12 Quod cum audisset Mardochæus,
13 rursum mandavit Esther dicens: « Ne putes quod animam tuam tantum liberes, quia in domo regis es, præ cunctis Iudæis.
14 Si enim nunc silueris, aliunde Iudæis liberatio et salvatio exsurget, et tu et domus patris tui peribitis; et quis novit utrum idcirco ad regnum veneris, ut in tali tempore parareris? ».
15 Rursumque Esther hæc Mardochæo verba mandavit:
16 « Vade et congrega omnes Iudæos, qui in Susan reperiuntur; et ieiunate pro me. Non comedatis et non bibatis tribus diebus et tribus noctibus, et ego cum ancillis meis similiter ieiunabo; et tunc ingrediar ad regem contra legem faciens; si pereo, pereo ».
17 Ivit itaque Mardochæus et fecit omnia, quæ ei Esther mandaverat.
17 a Mardochæus autem scidit vestimenta sua et substravit cilicium et cecidit super faciem suam in terram, et seniores populi, a mane usque ad vesperam
17 b et dixit: « Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Iacob, benedictus es.
17 c Domine, Domine, rex omnipotens, in dicione enim tua cuncta sunt posita, et non est qui possit tuæ resistere voluntati, si decreveris salvare Israel.
17 d Tu enim fecisti cælum et terram et quidquid mirabile cæli ambitu continetur;
17 e Dominus omnium es, nec est qui resistat maiestati tuæ.
17 f Tu scis, Domine, quia libenter adorarem plantas pedum Aman pro salute Israel;
17 g hoc autem non feci, ne gloriam hominis ponerem super gloriam Dei mei, et alium non adorabo nisi te, Domine, Deus meus.
17 h Et non facio ea in arrogantia neque in gloriæ cupiditate, Domine. Appare, Domine; manifestare, Domine!
17 i Et nunc, Domine rex, Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Iacob, parce populo tuo, quia volunt nos inimici nostri perdere et delere hereditatem tuam.
17 k Ne despicias partem tuam, quam redemisti tibi de terra Ægypti.
17 l Exaudi deprecationem meam et propitius esto sorti tuæ; et converte luctum nostrum in gaudium, ut viventes laudemus nomen tuum, Domine, et ne claudas ora te canentium ».
17 m Omnis quoque Israel ex totis viribus clamavit ad Dominum, eo quod eis certa mors impenderet.
17 n Esther quoque regina confugit ad Dominum pavens periculum mortis, quod imminebat.
17 o Cumque deposuisset vestes gloriæ, suscepit indumenta luctus et pro unguentis superbiæ implevit caput suum cinere et corpus suum humiliavit ieiuniis valde.
17 p Et cecidit super terram cum ancillis suis a mane usque ad vesperam et dixit:
17 q « Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Iacob, benedictus es. Suffraga mihi soli et non habenti defensorem præter te, Domine,
17 r quoniam periculum in manu mea est.
17 s Ego audivi ex libris maiorum meorum, Domine, quoniam tu Noe in aqua diluvii conservasti.
17 t Ego audivi ex libris maiorum meorum, Domine, quoniam tu Abrahæ in trecentis et decem octo viris novem reges tradidisti.
17 u Ego audivi ex libris maiorum meorum, Domine, quoniam tu Ionam de ventre ceti liberasti.
17 v Ego audivi ex libris maiorum meorum, Domine, quoniam tu Ananiam, Azariam et Misael de camino ignis liberasti.
17 x Ego audivi ex libris maiorum meorum, Domine, quoniam tu Daniel de lacu leonum eruisti.
17 y Ego audivi ex libris maiorum meorum, Domine, quoniam tu Ezechiæ, regi Iudæorum, morte damnato et oranti pro vita misertus es et donasti ei vitæ annos quindecim.
17 z Ego audivi ex libris maiorum meorum, Domine, quoniam tu Annæ petenti in desiderio animæ filii generationem donasti.
17 aa Ego audivi ex libris maiorum meorum, Domine, quoniam tu omnes complacentes tibi liberas, Domine, usque in finem.
17 bb Et nunc adiuva me solitariam et neminem habentem nisi te, Domine, Deus meus.
17 cc Tu nosti quoniam abominata est ancilla tua concubitum incircumcisorum.
17 dd Deus, tu nosti quoniam non manducavi de mensa exsecrationum et vinum libationum eorum non bibi.
17 ee Tu nosti quoniam a die translationis meæ non sum lætata, Domine, nisi in te solo.
17 ff Tu scis, Deus, quoniam, ex quo vestimentum hoc super caput meum est, exsecror illud tamquam pannum menstruatæ et non indui illud in die bona.
17 gg Et nunc subveni orphanæ mihi et verbum concinnum da in os meum in conspectu leonis et gratam me fac coram eo et converte cor eius in odium oppugnantis nos, in perditionem eius et eorum, qui consentiunt ei.
17 hh Nos autem libera de manu inimicorum nostrorum; converte luctum nostrum in lætitiam et dolores nostros in sanitatem.
17 ii Surgentes autem supra partem tuam, Deus, fac in exemplum.
17 kk Appare, Domine; manifestare, Domine! ».