01 Duodecim annorum erat Manasses, cum regnare cœ pisset, et
quinquaginta quinque annis regnavit in Ierusalem.
02 Fecit autem malum coram Domino iuxta abominationes gentium,
quas expulit Dominus coram filiis Israel.
03 Et conversus instauravit excelsa, quæ demolitus fuerat
Ezechias pater eius, construxitque aras Baalim et fecit palos et
adoravit omnem militiam cæli et coluit eam.
04 Ædificavit quoque altaria in domo Domini, de qua dixerat
Dominus: « In Ierusalem erit nomen meum in æternum ».
05 Ædificavit autem ea cuncto exercitui cæli in duobus atriis
domus Domini.
06 Transireque fecit filios suos per ignem in valle filii Ennom.
Hariolatus est, sectabatur auguria, maleficis artibus inserviebat,
habebat secum pythones et aruspices; multaque mala operatus est coram
Domino, ut irritaret eum.
07 Posuit quoque sculptile, idolum, quod fecerat, in domo Dei, de
qua locutus est Deus ad David et ad Salomonem filium eius dicens:
« In domo hac et in Ierusalem, quam elegi de cunctis tribubus
Israel, ponam nomen meum in sempiternum.
08 Et moveri non faciam pedem Israel de terra, quam tradidi
patribus eorum, ita dumtaxat si custodierint facere, quæ præcepi eis,
cunctamque legem et præcepta atque iudicia, per manum Moysi ».
09 Igitur Manasses seduxit Iudam et habitatores Ierusalem, ut
facerent malum super omnes gentes, quas subverterat Dominus a facie
filiorum Israel.
10 Locutusque est Dominus ad eum et ad populum illius, et
attendere noluerunt.
11 Idcirco superinduxit eis principes exercitus regis Assyriorum;
ceperuntque Manassen compedibus et vinctum catenis duxerunt
Babylonem.
12 Qui, postquam coangustatus est, oravit Dominum Deum suum et
egit pænitentiam valde coram Deo patrum suorum.
13 Deprecatusque est eum, et placatus ei exaudivit orationem eius
reduxitque eum Ierusalem in regnum suum; et cognovit Manasses quod
Dominus ipse esset Deus.
14 Post hæc ædificavit murum extra civitatem David ad occidentem
Gihon in convalle et ad introitum portæ Piscium per circuitum Ophel
et exaltavit illum vehementer; constituitque principes exercitus in
cunctis civitatibus Iudæ munitis.
15 Et abstulit deos alienos et idolum de domo Domini, aras
quoque, quas fecerat in monte domus Domini et in Ierusalem, et
proiecit omnia extra urbem.
16 Porro instauravit altare Domini et immolavit super illud
victimas pacificorum et pro gratiarum actione præcepitque Iudæ, ut
serviret Domino, Deo Israel.
17 Attamen adhuc populus immolabat in excelsis Domino Deo suo.
18 Reliqua autem gestorum Manasse et obsecratio eius ad Deum
suum, verba quoque videntium, qui loquebantur ad eum in nomine
Domini, Dei Israel, continentur in sermonibus regum Israel.
19 Oratio quoque eius et exauditio et cuncta peccata atque
contemptus, loca etiam, in quibus ædificavit excelsa et fecit palos
et statuas, antequam ageret pænitentiam, scripta sunt in sermonibus
Hozai.
20 Dormivit ergo Manasses cum patribus suis, et sepelierunt eum
in domo sua. Regnavitque pro eo filius eius Amon.
21 Viginti duorum annorum erat Amon, cum regnare cœpisset, et
duobus annis regnavit in Ierusalem.
22 Fecitque malum in conspectu Domini, sicut fecerat Manasses
pater eius, et cunctis idolis, quæ Manasses fuerat fabricatus,
immolavit atque servivit.
23 Et non humiliavit se ante faciem Domini, sicut humiliaverat se
Manasses pater eius, et multo maiora deliquit.
24 Cumque coniurassent adversus eum servi sui, interfecerunt eum
in domo sua.
25 Porro populus terræ, cæsis omnibus, qui conspiraverant contra
regem Amon, constituit regem Iosiam filium eius pro eo.
01 Octo annorum erat Iosias, cum regnare cœpisset, et tri ginta
et uno annis regnavit in Ierusalem.
02 Fecitque quod erat rectum in conspectu Domini, et ambulavit in
viis David patris sui; non declinavit neque ad dextram neque ad
sinistram.
03 Octavo autem anno regni sui, cum adhuc esset puer, cœpit
quærere Deum patris sui David; et duodecimo anno cœpit mundare Iudam
et Ierusalem ab excelsis et palis sculptilibusque et conflatilibus.
04 Destruxeruntque coram eo aras Baalim; et thymiamateria, quæ
eis superposita fuerant, demolitus est; palos etiam et sculptilia et
conflatilia succidit atque comminuit et super tumulos eorum, qui eis
immolare consueverant, fragmenta dispersit.
05 Ossa præterea sacerdotum combussit in altaribus ipsorum;
mundavitque Iudam et Ierusalem,
06 sed et in urbibus Manasse et Ephraim et Simeon usque
Nephthali, in plateis eorum undique
07 dissipavit altaria et palos et sculptilia contrivit in frusta;
cunctaque thymiamateria demolitus est de universa terra Israel et
reversus est Ierusalem.
08 Igitur anno octavo decimo regni sui, cum mundaret terram et
domum, misit Saphan filium Eseliæ et Maasiam principem civitatis et
Ioah filium Ioachaz a commentariis, ut instaurarent domum Domini Dei
sui.
09 Qui venerunt ad Helciam sacerdotem magnum acceptamque ab eo
pecuniam, quæ illata fuerat in domum Domini, et quam congregaverant
Levitæ ianitores de Manasse et Ephraim et universis reliquiis Israel
ab omni quoque Iuda et Beniamin et habitatoribus Ierusalem,
10 tradiderunt in manibus opificum, qui præerant in domo Domini,
et illi dederunt eam operariis, qui operabantur in domo Domini, ut
instaurarent templum et infirma quæque sarcirent;
11 dederunt scilicet eam lignariis et cæmentariis, ut emerent
lapides dolatos et ligna ad commissuras ædificii et ad contignationem
domorum, quas destruxerant reges Iudæ.
12 Qui fideliter cuncta faciebant. Erant autem præpositi
operantium Iahath et Abdias Levitæ de filiis Merari, Zacharias et
Mosollam de filiis Caath, qui dirigebant opus. Omnes autem Levitæ
scientes organis canere
13 erant super eos, qui onera portabant et dirigebant omnes, qui
varia opera faciebant. De Levitis quoque erant scribæ et præfecti et
ianitores.
14 Cumque efferrent pecuniam, quæ illata fuerat in templum
Domini, repperit Helcias sacerdos librum legis Domini per manum Moysi
15 et ait ad Saphan scribam: « Librum legis inveni in domo
Domini ». Et tradidit ei.
16 At ille intulit volumen ad regem et insuper nuntiavit ei
dicens: « Omnia, quæ dedisti in manu servorum tuorum, ecce
complentur.
17 Argentum, quod repertum est in domo Domini, effuderunt, datum
que est præfectis et operariis ».
18 Et nuntiavit Saphan scriba regi dicens: « Librum tradidit
mihi Helcias sacerdos ». Et legebat illum Saphan coram rege.
19 Et factum est, cum audisset rex verba legis, scidit vestimenta
sua
20 et præcepit Helciæ et Ahicam filio Saphan et Abdon filio
Micha, Saphan quoque scribæ et Asaiæ servo regis dicens:
21 « Ite et consulite Dominum pro me et pro reliquiis Israel
et Iudæ super sermonibus libri, qui repertus est. Magnus enim furor
Domini effusus est super nos, eo quod non custodierint patres nostri
verba Domini, ut facerent iuxta omnia, quæ scripta sunt in isto
volumine ».
22 Abiit igitur Helcias et hi, qui simul a rege missi fuerant, ad
Holdam propheten uxorem Sellum filii Thecuæ filii Haraas custodis
vestium, quæ habitabat in Ierusalem in secunda, et locuti sunt ei
iuxta verba hæc.
23 Et illa respondit eis: « Hæc dicit Dominus, Deus Israel:
Dicite viro, qui misit vos ad me:
24 Hæc dicit Dominus: Ecce ego inducam mala super locum istum et
super habitatores eius, cuncta maledicta, quæ scripta sunt in libro
hoc, quem legerunt coram rege Iudæ,
25 quia dereliquerunt me et sacrificaverunt diis alienis, ut me
ad iracundiam provocarent in cunctis operibus manuum suarum; idcirco
effundetur furor meus super locum istum et non exstinguetur.
26 Ad regem autem Iudæ, qui misit vos pro Domino consulendo, sic
loquimini: Hæc dicit Dominus, Deus Israel: Quoniam audisti verba
voluminis,
27 atque emollitum est cor tuum, et humiliatus es in conspectu
Dei super his, quæ dicta sunt contra locum hunc et habitatores
Ierusalem, humiliatusque coram me scidisti vestimenta tua et flevisti
coram me, ego quoque audivi, dicit Dominus.
28 Ecce colligam te ad patres tuos, et infereris in sepulcrum
tuum in pace; nec videbunt oculi tui omne malum, quod ego inducturus
sum super locum istum et super habitatores eius ».
Rettuleruntque itaque regi cuncta, quæ dixerat.
29 At ille, convocatis universis maioribus natu Iudæ et
Ierusalem,
30 ascendit domum Domini, unaque omnes viri Iudæ et habitatores
Ierusalem, sacerdotes et Levitæ et cunctus populus a minimo usque ad
maximum. Quibus audientibus, in domo Domini legit rex omnia verba
voluminis fœderis inventi in domo Domini.
31 Et stans in gradu suo percussit fœdus coram Domino, ut
ambularet post eum et custodiret præcepta et testimonia et
iustificationes eius in toto corde suo et in tota anima sua
faceretque verba fœderis scripta in hoc libro.
32 Adiuravit quoque super hoc omnes, qui reperti fuerant in
Ierusalem et Beniamin; et fecerunt habitatores Ierusalem iuxta pactum
Domini, Dei patrum suorum.
33 Abstulit ergo Iosias cunctas abominationes de universis
regionibus filiorum Israel et fecit omnes, qui inventi erant in
Israel, servire Domino Deo suo. Cunctis diebus eius non recesserunt a
Domino, Deo patrum suorum.
01 Fecit autem Iosias in Ierusalem Pascha Domino, quod immolatum
est quarta decima die mensis primi.
02 Et constituit sacerdotes in officiis suis confortavitque eos,
ut ministrarent in domo Domini.
03 Levitis quoque, qui erudiebant omnem Israel et consecrati
erant Domino, locutus est: « Ponite arcam sanctam in templum,
quod ædificavit Salomon filius David rex Israel; nequaquam eam ultra
umeris portabitis. Nunc ministrate Domino Deo vestro et populo eius
Israel.
04 Et præparate vos per familias vestras in divisionibus
singulis, sicut scripsit David rex Israel, et descripsit Salomon
filius eius;
05 et ministrate in sanctuario partibus familiarum fratrum
vestrorum, filiorum populi, singulis pars familiæ Levitarum.
06 Mactate ergo Pascha et sanctificamini et præparate vos pro
fratribus vestris, ut faciatis iuxta verbum, quod locu tus est
Dominus in manu Moysi ».
07 Dedit præterea Iosias omni populo, qui ibi inventus fuerat pro
Pascha, agnos et hædos de gregibus triginta milia, boumque tria
milia; hæc de regis universa substantia.
08 Duces quoque eius sponte obtulerunt, tam populo quam
sacerdotibus et Levitis; porro Helcias et Zacharias et Iahiel
principes domus Domini dederunt sacerdotibus ad faciendum Pascha
pecora commixtim duo milia sescenta et boves trecentos.
09 Chonenias autem, Semeias etiam et Nathanael fratres eius
necnon Hasabias et Iehiel et Iozabad principes Levitarum dederunt
ceteris Levitis ad celebrandum Pascha quinque milia pecorum et boves
quingentos.
10 Præparatumque est ministerium, et steterunt sacerdotes in loco
suo, Levitæ quoque in turmis iuxta regis imperium.
11 Et mactatum est Pascha; asperseruntque sacerdotes manu sua
sanguinem, et Levitæ detraxerunt pelles holocaustorum
12 et separaverunt holocaustum, ut darent partibus familiarum
populi, et offerretur Domino, sicut scriptum est in libro Moysi. De
bobus quoque fecere similiter.
13 Et assaverunt Pascha super ignem, iuxta quod lege præceptum
est; pacificas vero hostias coxerunt in lebetis et caccabis et ollis
et festinato distribuerunt universæ plebi.
14 Sibi autem et sacerdotibus postea paraverunt; nam in oblatione
holocaustorum et adipum usque ad noctem sacerdotes fuerant occupati,
unde Levitæ et sibi et sacerdotibus filiis Aaron paraverunt
novissimis.
15 Porro cantores filii Asaph stabant in loco suo, iuxta
præceptum David et Asaph et Heman et Idithun prophetarum regis;
ianitores vero per portas singulas observabant, ita ut ne puncto
quidem discederent a ministerio, quia fratres eorum Levitæ paraverunt
eis cibos.
16 Omnis igitur cultus Domini rite præparatus est in die illa, ut
facerent Pascha et offerrent holocausta super altare Domini, iuxta
præceptum regis Iosiæ.
17 Feceruntque filii Israel, qui reperti fuerant ibi, Pascha in
tempore illo et sollemnitatem Azymorum septem diebus.
18 Non fuit simile huic in Israel a diebus Samuelis prophetæ, sed
nec quisquam de cunctis regibus Israel fecit Pascha sicut Iosias cum
sacerdotibus et Levitis et omni Iuda et Israel, qui repertus fuerat,
et habitantibus in Ierusalem.
19 Octavo decimo anno regni Iosiæ hoc Pascha celebratum est.
20 Postquam instauraverat Iosias templum, ascendit Nechao rex
Ægypti ad pugnandum in Charchamis iuxta Euphraten. Et processit in
occursum eius Iosias.
21 At ille, missis ad eum nuntiis, ait: « Quid mihi et tibi
est, rex Iudæ? Non adversum te hodie venio, sed contra aliam pugno
domum, ad quam me Deus festinato ire præcepit. Desine adversum Deum
facere, qui mecum est, ne interficiat te ».
22 Noluit Iosias reverti, sed audacter præparavit contra eum
bellum nec acquievit sermonibus Nechao ex ore Dei; verum perrexit, ut
dimicaret in campo Mageddo.
23 Ibique vulneratus a sagittariis dixit pueris suis:
« Educite me de prœlio, quia oppido vulneratus sum ».
24 Qui transtulerunt eum de curru in alterum currum eius et
asportaverunt in Ierusalem. Mortuusque est et sepultus in sepulcris
patrum suorum; et universus Iuda et Ierusalem luxerunt eum.
25 Ieremias fecit planctum super Iosiam; et omnes cantores atque
cantrices usque in præsentem diem lamentationes super Iosia
replicant, et quasi lex obtinuit in Israel; ecce scriptum fertur in
Lamentationibus.
26 Reliqua autem gestorum Iosiæ et misericordiæ eius, quæ lege
præcepta sunt Domini,
27 gesta quoque illius prima et novissima scripta sunt in libro
regum Israel et Iudæ.
01 Tulit ergo populus terræ Ioachaz filium Iosiæ et con stituit
regem pro patre suo in Ierusalem.
02 Viginti trium annorum erat Ioachaz, cum regnare cœpisset, et
tribus mensibus regnavit in Ierusalem.
03 Amovit autem eum rex Ægypti, cum venisset Ierusalem, et
condemnavit terram centum talentis argenti et talento auri.
04 Constituitque regem pro eo Eliachim fratrem eius super Iudam
et Ierusalem et vertit nomen eius Ioachim. Ipsum vero Ioachaz tulit
secum et adduxit in Ægyptum.
05 Viginti quinque annorum erat Ioachim, cum regnare cœpisset, et
undecim annis regnavit in Ierusalem; fecitque malum coram Domino Deo
suo.
06 Contra hunc ascendit Nabuchodonosor rex Chaldæorum et vinctum
catenis duxit in Babylonem,
07 ad quam et ex vasis Domini transtulit et posuit ea in templo
suo.
08 Reliqua autem gestorum Ioachim et abominationum eius, quas
operatus est, et quæ inventa sunt contra eum, continentur in libro
regum Israel et Iudæ. Regnavitque autem Ioachin filius eius pro eo.
09 Decem et octo annorum erat Ioachin, cum regnare cœpisset, et
tribus mensibus ac decem diebus regnavit in Ierusalem; fecitque malum
in conspectu Domini.
10 Cumque anni circulus volveretur, misit Nabuchodonosor rex, qui
adduxerunt eum in Babylonem, asportatis simul pretiosissimis vasis
domus Domini; regem vero constituit Sedeciam fratrem eius super Iudam
et Ierusalem.
11 Viginti et unius anni erat Sedecias, cum regnare cœpisset, et
undecim annis regnavit in Ierusalem.
12 Fecitque malum in oculis Domini Dei sui nec humiliavit se
coram Ieremia propheta loquente ad se ex ore Domini.
13 Contra regem quoque Nabuchodonosor rebellavit, qui adiuraverat
eum per Deum, et induravit cervicem suam et cor, ut non reverteretur
ad Dominum, Deum Israel.
14 Sed et universi principes sacerdotum et populus
multiplicaverunt prævaricationes suas iuxta universas abominationes
gentium et polluerunt domum Domini, quam sanctificaverat in
Ierusalem.
15 Mittebat autem Dominus, Deus patrum suorum, ad illos per manum
nuntiorum suorum de nocte consurgens et cotidie commonens, eo quod
parceret populo et habitaculo suo.
16 At illi subsannabant nuntios Dei et parvipendebant sermones
eius illudebantque prophetis, donec ascenderet furor Domini in
populum eius, et esset nulla curatio.
17 Adduxit enim super eos regem Chaldæorum et interfecit iuvenes
eorum gladio in domo sanctuarii sui; non est misertus adulescentis et
virginis et senis nec decrepiti quidem, sed omnes tradidit in manibus
eius.
18 Universaque vasa domus Dei tam maiora quam minora et thesauros
templi et regis et principum transtulit in Babylonem.
19 Incenderunt hostes domum Dei destruxeruntque murum Ierusalem,
universa palatia combusserunt et, quidquid pretiosum fuerat, demoliti
sunt.
20 Si quis evaserat gladium, ductus in Babylonem servivit regi et
filiis eius, donec imperaret rex Persarum,
21 ut compleretur sermo Domini ex ore Ieremiæ: donec terra
acciperet sabbata sua, cunctis diebus devastationis egit sabbatum,
usque dum complerentur septuaginta anni.
22 Anno autem primo Cyri regis Persarum ad explendum sermonem
Domini, quem locutus fuerat per os Ieremiæ, suscitavit Dominus
spiritum Cyri regis Persarum, qui iussit prædicari in universo regno
suo etiam per scripturam dicens:
23 « Hæc dicit Cyrus rex Persarum: Omnia regna terræ dedit
mihi Dominus, Deus cæli, et ipse præcepit mihi, ut ædificarem ei
domum in Ierusalem, quæ est in Iudæa. Quis ex vobis est de omni
populo eius? Sit Dominus Deus suus cum eo, et ascendat ».