01 Quoniam quidem multi conati sunt ordinare narrationem, quæ in
nobis completæ sunt, rerum,
02 sicut tradiderunt nobis, qui ab initio ipsi viderunt et
ministri fuerunt verbi,
03 visum est et mihi, adsecuto a principio omnia, diligenter ex
ordine tibi scribere, optime Theophile,
04 ut cognoscas eorum verborum, de quibus eruditus es,
firmitatem.
05 Fuit in diebus Herodis regis Iudææ sacerdos quidam nomine
Zacharias de vice Abiæ, et uxor illi de filiabus Aaron, et nomen eius
Elisabeth.
06 Erant autem iusti ambo ante Deum, incedentes in omnibus
mandatis et iustificationibus Domini, irreprehensibiles.
07 Et non erat illis filius, eo quod esset Elisabeth sterilis, et
ambo processissent in diebus suis.
08 Factum est autem, cum sacerdotio fungeretur in ordine vicis
suæ ante Deum,
09 secundum consuetudinem sacerdotii sorte exiit, ut incensum
poneret ingressus in templum Domini;
10 et omnis multitudo erat populi orans foris hora incensi.
11 Apparuit autem illi angelus Domini stans a dextris altaris
incensi;
12 et Zacharias turbatus est videns, et timor irruit super eum.
13 Ait autem ad illum angelus: « Ne timeas, Zacharia,
quoniam exaudita est deprecatio tua, et uxor tua Elisabeth pariet
tibi filium, et vocabis nomen eius Ioannem.
14 Et erit gaudium tibi et exsultatio, et multi in nativitate
eius gaudebunt:
15 erit enim magnus coram Domino et vinum et siceram non bibet et
Spiritu Sancto replebitur adhuc ex utero matris suæ
16 et multos filiorum Israel convertet ad Dominum Deum ipsorum.
17 Et ipse præcedet ante illum in spiritu et virtute Eliæ, ut
convertat corda patrum in filios et incredibiles ad prudentiam
iustorum, parare Domino plebem perfectam ».
18 Et dixit Zacharias ad angelum: « Unde hoc sciam? Ego enim
sum senex, et uxor mea processit in diebus suis ».
19 Et respondens angelus dixit ei: « Ego sum Gabriel, qui
adsto ante Deum, et missus sum loqui ad te et hæc tibi evangelizare.
20 Et ecce: eris tacens et non poteris loqui usque in diem, quo
hæc fiant, pro eo quod non credidisti verbis meis, quæ implebuntur in
tempore suo ».
21 Et erat plebs exspectans Zachariam, et mirabantur quod
tardaret ipse in templo.
22 Egressus autem non poterat loqui ad illos, et cognoverunt quod
visionem vidisset in templo; et ipse erat innuens illis et permansit
mutus.
23 Et factum est, ut impleti sunt dies officii eius, abiit in
domum suam.
24 Post hos autem dies concepit Elisabeth uxor eius et occultabat
se mensibus quinque dicens:
25 « Sic mihi fecit Dominus in diebus, quibus respexit
auferre opprobrium meum inter homines ».
26 In mense autem sexto missus est angelus Gabriel a Deo in
civitatem Galilææ, cui nomen Nazareth,
27 ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Ioseph de domo
David, et nomen virginis Maria.
28 Et ingressus ad eam dixit: « Ave, gratia plena, Dominus
tecum ».
29 Ipsa autem turbata est in sermone eius et cogitabat qualis
esset ista salutatio.
30 Et ait angelus ei: « Ne timeas, Maria; invenisti enim
gratiam apud Deum.
31 Et ecce concipies in utero et paries filium et vocabis nomen
eius Iesum.
32 Hic erit magnus et Filius Altissimi vocabitur, et dabit illi
Dominus Deus sedem David patris eius,
33 et regnabit super domum Iacob in æternum, et regni eius non
erit finis ».
34 Dixit autem Maria ad angelum: « Quomodo fiet istud,
quoniam virum non cognosco? ».
35 Et respondens angelus dixit ei: « Spiritus Sanctus
superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi: ideoque et
quod nascetur sanctum, vocabitur Filius Dei.
36 Et ecce Elisabeth cognata tua et ipsa concepit filium in
senecta sua, et hic mensis est sextus illi, quæ vocatur sterilis,
37 quia non erit impossibile apud Deum omne verbum ».
38 Dixit autem Maria: « Ecce ancilla Domini; fiat mihi
secundum verbum tuum ». Et discessit ab illa angelus.
39 Exsurgens autem Maria in diebus illis abiit in montana cum
festinatione in civitatem Iudæ
40 et intravit in domum Zachariæ et salutavit Elisabeth.
41 Et factum est, ut audivit salutationem Mariæ Elisabeth,
exsultavit infans in utero eius, et repleta est Spiritu Sancto
Elisabeth
42 et exclamavit voce magna et dixit: « Benedicta tu inter
mulieres, et benedictus fructus ventris tui.
43 Et unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me?
44 Ecce enim ut facta est vox salutationis tuæ in auribus meis,
exsultavit in gaudio infans in utero meo.
45 Et beata, quæ credidit, quoniam perficientur ea, quæ dicta
sunt ei a Domino ».
46 Et ait Maria: « Magnificat anima mea Dominum,
47 et exsultavit spiritus meus in Deo salvatore meo,
48 quia respexit humilitatem ancillæ suæ. Ecce enim ex hoc beatam
me dicent omnes generationes,
49 quia fecit mihi magna, qui potens est, et sanctum nomen eius,
50 et misericordia eius in progenies et progenies timentibus eum.
51 Fecit potentiam in brachio suo, dispersit superbos mente
cordis sui;
52 deposuit potentes de sede et exaltavit humiles;
53 esurientes implevit bonis et divites dimisit inanes.
54 Suscepit Israel puerum suum, recordatus misericordiæ,
55 sicut locutus est ad patres nostros, Abraham et semini eius in
sæcula ».
56 Mansit autem Maria cum illa quasi mensibus tribus et reversa
est in domum suam.
57 Elisabeth autem impletum est tempus pariendi, et peperit
filium.
58 Et audierunt vicini et cognati eius quia magnificavit Dominus
misericordiam suam cum illa, et congratulabantur ei.
59 Et factum est, in die octavo venerunt circumcidere puerum et
vocabant eum nomine patris eius, Zachariam.
60 Et respondens mater eius dixit: « Nequaquam, sed
vocabitur Ioannes ».
61 Et dixerunt ad illam: « Nemo est in cognatione tua, qui
vocetur hoc nomine ».
62 Innuebant autem patri eius quem vellet vocari eum.
63 Et postulans pugillarem scripsit dicens: « Ioannes est
nomen eius ». Et mirati sunt universi.
64 Apertum est autem ilico os eius et lingua eius, et loquebatur
benedicens Deum.
65 Et factus est timor super omnes vicinos eorum, et super omnia
montana Iudææ divulgabantur omnia verba hæc.
66 Et posuerunt omnes, qui audierant, in corde suo dicentes:
« Quid putas puer iste erit? ». Etenim manus Domini erat
cum illo.
67 Et Zacharias pater eius impletus est Spiritu Sancto et
prophetavit dicens:
68 « Benedictus Dominus, Deus Israel, quia visitavit et
fecit redemptionem plebi suæ
69 et erexit cornu salutis nobis in domo David pueri sui,
70 sicut locutus est per os sanctorum, qui a sæculo sunt,
prophetarum eius,
71 salutem ex inimicis nostris et de manu omnium, qui oderunt
nos;
72 ad faciendam misericordiam cum patribus nostris et memorari
testamenti sui sancti,
73 iusiurandum, quod iuravit ad Abraham patrem nostrum, daturum
se nobis,
74 ut sine timore, de manu inimicorum liberati, serviamus illi
75 in sanctitate et iustitia coram ipso omnibus diebus nostris.
76 Et tu, puer, propheta Altissimi vocaberis: præibis enim ante
faciem Domini parare vias eius,
77 ad dandam scientiam salutis plebi eius in remissionem
peccatorum eorum,
78 per viscera misericordiæ Dei nostri, in quibus visitabit nos
oriens ex alto,
79 illuminare his, qui in tenebris et in umbra mortis sedent, ad
dirigendos pedes nostros in viam pacis ».
80 Puer autem crescebat et confortabatur spiritu et erat in
deserto usque in diem ostensionis suæ ad Israel.
01 Factum est autem, in diebus illis exiit edictum a Cæsare
Augusto, ut describeretur universus orbis.
02 Hæc descriptio prima facta est præside Syriæ Quirino.
03 Et ibant omnes, ut profiterentur, singuli in suam civitatem.
04 Ascendit autem et Ioseph a Galilæa de civitate Nazareth in
Iudæam in civitatem David, quæ vocatur Bethlehem, eo quod esset de
domo et familia David,
05 ut profiteretur cum Maria desponsata sibi, uxore prægnante.
06 Factum est autem, cum essent ibi, impleti sunt dies, ut
pareret,
07 et peperit filium suum primogenitum; et pannis eum involvit et
reclinavit eum in præsepio, quia non erat eis locus in deversorio.
08 Et pastores erant in regione eadem vigilantes et custodientes
vigilias noctis supra gregem suum.
09 Et angelus Domini stetit iuxta illos, et claritas Domini
circumfulsit illos, et timuerunt timore magno.
10 Et dixit illis angelus: « Nolite timere; ecce enim
evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo,
11 quia natus est vobis hodie Salvator, qui est Christus Dominus,
in civitate David.
12 Et hoc vobis signum: invenietis infantem pannis involutum et
positum in præsepio ».
13 Et subito facta est cum angelo multitudo militiæ cælestis
laudantium Deum et dicentium:
14 « Gloria in altissimis Deo, et super terram pax in
hominibus bonæ voluntatis ».
15 Et factum est, ut discesserunt ab eis angeli in cælum,
pastores loquebantur ad invicem: « Transeamus usque Bethlehem et
videamus hoc verbum, quod factum est, quod Dominus ostendit
nobis ».
16 Et venerunt festinantes et invenerunt Mariam et Ioseph et
infantem positum in præsepio.
17 Videntes autem notum fecerunt verbum, quod dictum erat illis
de puero hoc.
18 Et omnes, qui audierunt, mirati sunt de his, quæ dicta erant a
pastoribus ad ipsos.
19 Maria autem conservabat omnia verba hæc conferens in corde
suo.
20 Et reversi sunt pastores glorificantes et laudantes Deum in
omnibus, quæ audierant et viderant, sicut dictum est ad illos.
21 Et postquam consummati sunt dies octo, ut circumcideretur,
vocatum est nomen eius Iesus, quod vocatum est ab angelo, priusquam
in utero conciperetur.
22 Et postquam impleti sunt dies purgationis eorum secundum legem
Moysis, tulerunt illum in Hierosolymam, ut sisterent Domino,
23 sicut scriptum est in lege Domini: « Omne masculinum
adaperiens vulvam sanctum Domino vocabitur »,
24 et ut darent hostiam secundum quod dictum est in lege Domini:
par turturum aut duos pullos columbarum.
25 Et ecce homo erat in Ierusalem, cui nomen Simeon, et homo iste
iustus et timoratus, exspectans consolationem Israel, et Spiritus
Sanctus erat super eum;
26 et responsum acceperat ab Spiritu Sancto non visurum se mortem
nisi prius videret Christum Domini.
27 Et venit in Spiritu in templum. Et cum inducerent puerum Iesum
parentes eius, ut facerent secundum consuetudinem legis pro eo,
28 et ipse accepit eum in ulnas suas et benedixit Deum et dixit:
29 « Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum
in pace,
30 quia viderunt oculi mei salutare tuum,
31 quod parasti ante faciem omnium populorum,
32 lumen ad revelationem gentium et gloriam plebis tuæ
Israel ».
33 Et erat pater eius et mater mirantes super his, quæ dicebantur
de illo.
34 Et benedixit illis Simeon et dixit ad Mariam matrem eius:
« Ecce positus est hic in ruinam et resurrectionem multorum in
Israel et in signum, cui contradicetur
35 — et tuam ipsius animam pertransiet gladius — ut revelentur ex
multis cordibus cogitationes ».
36 Et erat Anna prophetissa, filia Phanuel, de tribu Aser. Hæc
processerat in diebus multis et vixerat cum viro annis septem a
virginitate sua;
37 et hæc vidua usque ad annos octoginta quattuor, quæ non
discedebat de templo, ieiuniis et obsecrationibus serviens nocte ac
die.
38 Et hæc ipsa hora superveniens confitebatur Deo et loquebatur
de illo omnibus, qui exspectabant redemptionem Ierusalem.
39 Et ut perfecerunt omnia secundum legem Domini, reversi sunt in
Galilæam in civitatem suam Nazareth.
40 Puer autem crescebat et confortabatur plenus sapientia; et
gratia Dei erat super illum.
41 Et ibant parentes eius per omnes annos in Ierusalem in die
festo Paschæ.
42 Et cum factus esset annorum duodecim, ascendentibus illis
secundum consuetudinem diei festi,
43 consummatisque diebus, cum redirent, remansit puer Iesus in
Ierusalem, et non cognoverunt parentes eius.
44 Existimantes autem illum esse in comitatu, venerunt iter diei
et requirebant eum inter cognatos et notos;
45 et non invenientes regressi sunt in Ierusalem requirentes eum.
46 Et factum est, post triduum invenerunt illum in templo
sedentem in medio doctorum, audientem illos et interrogantem eos;
47 stupebant autem omnes, qui eum audiebant, super prudentia et
responsis eius.
48 Et videntes eum admirati sunt, et dixit Mater cius ad illum:
« Fili, quid fecisti nobis sic? Ecce pater tuus et ego dolentes
quærebamus te ».
49 Et ait ad illos: « Quid est quod me quærebatis?
Nesciebatis quia in his, quæ Patris mei sunt, oportet me
esse? ».
50 Et ipsi non intellexerunt verbum, quod locutus est ad illos.
51 Et descendit cum eis et venit Nazareth et erat subditus illis.
Et mater eius conservabat omnia verba in corde suo.
52 Et Iesus proficiebat sapientia et ætate et gratia apud Deum et
homines.
01 Anno autem quintodecimo imperii Tiberii Cæsaris, procurante
Pontio Pilato Iudæam, tetrarcha autem Galilææ Herode, Philippo autem
fratre eius tetrarcha Iturææ et Trachonitidis regionis, et Lysania
Abilinæ tetrarcha,
02 sub principe sacerdotum Anna et Caipha, factum est verbum Dei
super Ioannem Zachariæ filium in deserto.
03 Et venit in omnem regionem circa Iordanem prædicans baptismum
pænitentiæ in remissionem peccatorum,
04 sicut scriptum est in libro sermonum Isaiæ prophetæ:
« Vox clamantis in deserto: «Parate viam Domini, rectas facite
semitas eius.
05 Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur;
et erunt prava in directa, et aspera in vias planas:
06 et videbit omnis caro salutare Dei» ».
07 Dicebat ergo ad turbas, quæ exibant, ut baptizarentur ab ipso:
« Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira?
08 Facite ergo fructus dignos pænitentiæ et ne cœperitis dicere
in vobis ipsis: «Patrem habemus Abraham»; dico enim vobis quia potest
Deus de lapidibus istis suscitare Abrahæ filios.
09 Iam enim et securis ad radicem arborum posita est; omnis ergo
arbor non faciens fructum bonum exciditur et in ignem
mittitur ».
10 Et interrogabant eum turbæ dicentes: « Quid ergo
faciemus? ».
11 Respondens autem dicebat illis: « Qui habet duas tunicas,
det non habenti; et, qui habet escas, similiter faciat ».
12 Venerunt autem et publicani, ut baptizarentur, et dixerunt ad
illum: « Magister, quid faciemus? ».
13 At ille dixit ad eos: « Nihil amplius quam constitutum
est vobis, faciatis ».
14 Interrogabant autem eum et milites dicentes: « Quid
faciemus et nos? ». Et ait illis: « Neminem concutiatis
neque calumniam faciatis et contenti estote stipendiis
vestris ».
15 Existimante autem populo et cogitantibus omnibus in cordibus
suis de Ioanne, ne forte ipse esset Christus,
16 respondit Ioannes dicens omnibus: « Ego quidem aqua
baptizo vos. Venit autem fortior me, cuius non sum dignus solvere
corrigiam calceamentorum eius: ipse vos baptizabit in Spiritu Sancto
et igni;
17 cuius ventilabrum in manu eius ad purgandam aream suam et ad
congregandum triticum in horreum suum, paleas autem comburet igni
inexstinguibili ».
18 Multa quidem et alia exhortans evangelizabat populum.
19 Herodes autem tetrarcha, cum corriperetur ab illo de Herodiade
uxore fratris sui et de omnibus malis, quæ fecit Herodes,
20 adiecit et hoc supra omnia et inclusit Ioannem in carcere.
21 Factum est autem, cum baptizaretur omnis populus, et Iesu
baptizato et orante, apertum est cælum,
22 et descendit Spiritus Sanctus corporali specie sicut columba
super ipsum; et vox de cælo facta est: « Tu es Filius meus
dilectus; in te complacui mihi ».
23 Et ipse Iesus erat incipiens quasi annorum triginta, ut
putabatur, filius Ioseph, qui fuit Heli,
24 qui fuit Matthat, qui fuit Levi, qui fuit Melchi, qui fuit
Iannæ, qui fuit Ioseph,
25 qui fuit Matthathiæ, qui fuit Amos, qui fuit Nahum, qui fuit
Esli, qui fuit Naggæ,
26 qui fuit Maath, qui fuit Matthathiæ, qui fuit Semei, qui fuit
Iosech, qui fuit Ioda,
27 qui fuit Ioanna, qui fuit Resa, qui fuit Zorobabel, qui fuit
Salathiel, qui fuit Neri,
28 qui fuit Melchi, qui fuit Addi, qui fuit Cosam, qui fuit
Elmadam, qui fuit Her,
29 qui fuit Iesu, qui fuit Eliezer, qui fuit Iorim, qui fuit
Matthat, qui fuit Levi,
30 qui fuit Simeon, qui fuit Iudæ, qui fuit Ioseph, qui fuit
Iona, qui fuit Eliachim,
31 qui fuit Melea, qui fuit Menna, qui fuit Matthatha, qui fuit
Nathan, qui fuit David,
32 qui fuit Iesse, qui fuit Obed, qui fuit Booz, qui fuit Salmon,
qui fuit Naasson,
33 qui fuit Aminadab, qui fuit Aram, qui fuit Arni, qui fuit
Esrom, qui fuit Phares, qui fuit Iudæ,
34 qui fuit Iacob, qui fuit Isaac, qui fuit Abrahæ, qui fuit
Thare, qui fuit Nachor,
35 qui fuit Seruch, qui fuit Ragau, qui fuit Phaleg, qui fuit
Heber, qui fuit Sala,
36 qui fuit Cainan, qui fuit Arphaxad, qui fuit Sem, qui fuit
Noe, qui fuit Lamech,
37 qui fuit Mathusala, qui fuit Henoch, qui fuit Iared, qui fuit
Malaleel, qui fuit Cainan,
38 qui fuit Enos, qui fuit Seth, qui fuit Adam, qui fuit Dei.