01 Cumque complesset Salomon fundens preces, ignis descendit de
cælo et devoravit holocaustum et victimas, et maiestas Domini
implevit domum.
02 Nec poterant sacerdotes ingredi templum Domini, eo quod
implesset maiestas Domini templum Domini.
03 Sed et omnes filii Israel videbant descendentem ignem et
gloriam Domini super domum et corruentes proni in terram super
pavimentum stratum lapide adoraverunt et laudaverunt Dominum:
« Quoniam bonus, quoniam in sæculum misericordia eius ».
04 Rex autem et omnis populus immolabant victimas coram Domino.
05 Mactavit igitur rex Salomon hostias boum viginti duo milia,
ovium centum viginti milia, et dedicavit domum Dei rex et universus
populus.
06 Sacerdotes autem stabant in officiis suis et Levitæ in organis
carminum Domini, quæ fecit David rex ad laudandum Dominum:
« Quoniam in æternum misericordia eius », hymnos David
canentes per manus suas. Porro sacerdotes canebant tubis ante eos,
cunctusque Israel stabat.
07 Sanctificavit quoque Salomon medium atrii ante templum Domini;
obtulerat enim ibi holocausta et adipes pacificorum, quia altare
æneum, quod fecerat, non poterat sustinere holocausta et oblationes
et adipes.
08 Fecit ergo Salomon sollemnitatem in tempore illo septem
diebus, et omnis Israel cum eo, ecclesia magna valde ab introitu
Emath usque ad torrentem Ægypti.
09 Feceruntque die octavo collectam magnam, eo quod dedicassent
altare septem diebus et sollemnitatem celebrassent diebus septem.
10 Igitur in die vicesimo tertio mensis septimi dimisit populum
ad tabernacula sua, lætantem atque gaudentem super bono, quod fecerat
Dominus Davidi et Salomoni et Israeli populo suo.
11 Complevitque Salomon domum Domini et domum regis; et in
omnibus, quæ disposuerat in corde suo, ut faceret in domo Domini et
in domo sua, prosperatus est.
12 Apparuit autem ei Dominus nocte et ait: « Audivi
orationem tuam et elegi locum istum mihi in domum sacrificii.
13 Si clausero cælum, et pluvia non fluxerit, et mandavero et
præcepero locustæ, ut devoret terram, et misero pestilentiam in
populum meum,
14 humiliatus autem populus meus, super quos invocatum est nomen
meum, deprecatus me fuerit et exquisierit faciem meam et egerit
pænitentiam a viis suis pessimis, ego exaudiam de cælo et propitius
ero peccatis eorum et sanabo terram eorum.
15 Nunc oculi mei erunt aperti, et aures meæ attentæ ad orationem
eius, qui in loco isto oraverit;
16 elegi enim et sanctificavi locum istum, ut sit nomen meum ibi
in sempiternum, et permaneant oculi mei et cor meum ibi cunctis
diebus.
17 Tu quoque, si ambulaveris coram me, sicut ambulavit David
pater tuus, et feceris iuxta omnia, quæ præcepi tibi, et decreta et
iudicia mea servaveris,
18 stabiliam thronum regni tui, sicut pollicitus sum David patri
tuo dicens: Non auferetur de stirpe tua vir, qui sit princeps in
Israel.
19 Si autem aversi fueritis et dereliqueritis decreta mea et
præcepta mea, quæ proposui vobis, et abeuntes servieritis diis
alienis et adoraveritis eos,
20 evellam vos de terra mea, quam dedi vobis, et domum hanc, quam
sanctificavi nomini meo, proiciam a facie mea et tradam eam in
parabolam et in fabulam cunctis populis.
21 Et super domo ista, quæ erat excelsa, universi transeuntes
stupebunt et dicent: “Quare fecit Dominus sic terræ huic et domui
huic?”.
22 Respondebuntque: “Quia dereliquerunt Dominum, Deum patrum
suorum, qui eduxit eos de terra Ægypti, et apprehenderunt deos
alienos et adoraverunt eos et coluerunt, idcirco venerunt super eos
universa hæc mala” ».
01 Expletis autem viginti annis, postquam ædificavit Salomon
domum Domini et domum suam,
02 civitates, quas dederat Hiram Salomoni, ædificavit et habitare
ibi fecit filios Israel.
03 Abiit quoque in Emath Soba et obtinuit eam.
04 Et ædificavit Palmyram in deserto et omnes civitates
horreorum, quas ædificavit in Emath.
05 Exstruxitque Bethoron superiorem et Bethoron inferiorem,
civitates munitas habentes muros et portas et vectes,
06 Baalath etiam et omnes urbes horreorum, quæ fuerunt Salomonis,
cunctasque urbes quadrigarum et urbes equorum. Omnia quæcumque voluit
Salomon atque disposuit, ædificavit in Ierusalem et in Libano et in
universa terra potestatis suæ.
07 Omnem populum, qui derelictus fuerat de Hetthæis et Amorræis
et Pherezæis et Hevæis et Iebusæis, qui non erant de stirpe Israel,
08 de filiis eorum, qui remanserant post eos in terra, quos non
interfecerant filii Israel, subiugavit Salomon in tributarios usque
in diem hanc.
09 Porro de filiis Israel non posuit, ut servirent operibus
regis; ipsi enim erant viri bellatores et principes pugnatorum eius
et principes quadrigarum et equitum eius.
10 Omnes autem principes præfectorum regis Salomonis fuerunt
ducenti quinquaginta, qui præfuerant populo.
11 Filiam vero pharaonis transtulit de civitate David in domum,
quam ædificaverat ei; dixit enim rex: « Non habitabit mulier
mihi in domo David regis Israel, eo quod sanctificata sit, quia
ingressa est in eam arca Domini ».
12 Tunc obtulit Salomon holocausta Domino super altare Domini,
quod exstruxerat ante porticum,
13 ut per singulos dies offerretur in eo iuxta præceptum Moysi in
sabbatis et in calendis et in festis diebus ter per annum, id est in
sollemnitate Azymorum et in sollemnitate Hebdomadarum et in
sollemnitate Tabernaculorum.
14 Et constituit iuxta dispositionem David patris sui officia
sacerdotum in ministeriis suis et Levitas in ordine suo, ut laudarent
et ministrarent coram sacerdotibus iuxta ritum uniuscuiusque diei, et
ianitores in divisionibus suis per portam et portam; sic enim
præceperat David homo Dei.
15 Nec prætergressi sunt mandata regis de sacerdotibus et Levitis
in omnibus et in custodiis thesaurorum.
16 Et firmatum est totum opus Salomonis ex eo die, quo fundavit
domum Domini, usque in diem, quo perfecit eam.
17 Tunc abiit Salomon in Asiongaber et in Ailath ad oram maris
Rubri, quæ est in terra Edom.
18 Misit autem ei Hiram per manus servorum suorum naves et nautas
gnaros maris; et abierunt cum servis Salomonis in Ophir tuleruntque
inde quadringenta quinquaginta talenta auri et attulerunt ad regem
Salomonem.
01 Regina quoque Saba, cum audisset famam Salomonis, venit, ut
tentaret eum in ænigmatibus in Ierusalem cum magno comitatu et
camelis, qui portabant aromata et auri plurimum gemmasque pretiosas.
Cumque venisset ad Salomonem, locuta est ei, quæcumque erant in corde
suo.
02 Et exposuit ei Salomon omnia, quæ proposuerat, nec quidquam
fuit quod ei non perspicuum fecerit.
03 Quæ postquam vidit, sapientiam scilicet Salomonis et domum,
quam ædificaverat,
04 necnon et cibaria mensæ eius et sessionem servorum et officia
ministrorum eius et vestimenta eorum, pincernas quoque et vestes
eorum et victimas, quas immolabat in domo Domini, non erat præ
stupore ultra in ea spiritus.
05 Dixitque ad regem: « Verus est sermo, quem audieram in
terra mea, de rebus tuis et sapientia tua;
06 non credebam narrantibus, donec ipsa venissem, et vidissent
oculi mei, et probassem vix medietatem sapientiæ tuæ mihi fuisse
narratam; vicisti famam, quam audivi.
07 Beati viri tui et beati servi tui, qui assistunt coram te omni
tempore et audiunt sapientiam tuam!
08 Sit Dominus Deus tuus benedictus, qui voluit te ordinare super
thronum suum regem Domini Dei tui! Quia diligit Deus tuus Israel et
vult servare eum in æternum, idcirco posuit te super eum regem, ut
facias iudicia atque iustitiam ».
09 Dedit autem regi centum viginti talenta auri et aromata multa
nimis et gemmas pretiosissimas; non fuerunt aromata talia ut hæc, quæ
dedit regina Saba regi Salomoni.
10 Sed et servi Hiram cum servis Salomonis attulerunt aurum de
Ophir et ligna thyina et gemmas pretiosissimas;
11 et fecit rex de lignis thyinis gradus in domo Domini et in
domo regia, citharas quoque et psalteria cantoribus. Numquam visa
sunt in terra Iudæ ligna talia.
12 Rex autem Salomon dedit reginæ Saba cuncta, quæ voluit et quæ
postulavit, et multo plura quam attulerat ad eum. Quæ reversa abiit
in terram suam cum servis suis.
13 Erat autem pondus auri, quod afferebatur Salomoni per singulos
annos, sescenta sexaginta sex talenta auri,
14 excepta ea summa, quæ proveniebat ex tributis mercatorum et
negotiatorum afferentium et omnium regum Arabiæ et ducum terræ, qui
comportabant aurum et argentum Salomoni.
15 Fecit igitur rex Salomon ducenta scuta aurea de summa
sescentorum aureorum, qui in singulis scutis expendebantur,
16 trecentas quoque peltas aureas trecentorum aureorum, quibus
tegebantur singulæ peltæ, posuitque ea rex in domo Saltus Libani.
17 Fecit quoque rex solium eburneum grande et vestivit illud auro
mundissimo;
18 sex quoque gradus, quibus ascendebatur ad solium, et scabellum
aureum et brachiola duo altrinsecus et duos leones stantes iuxta
brachiola,
19 sed et alios duodecim leunculos stantes super sex gradus ex
utraque parte; non fuit tale solium in universis regnis.
20 Omnia quoque vasa convivii regis erant aurea, et vasa domus
Saltus Libani ex auro purissimo; argentum enim in diebus Salomonis
pro nihilo reputabatur.
21 Siquidem naves regis ibant in Tharsis cum servis Hiram; semel
in annis tribus veniebant naves Tharsis portantes aurum et argentum
et ebur et simias et pavos.
22 Magnificatus est igitur rex Salomon super omnes reges terræ
divitiis et sapientia.
23 Omnesque reges terrarum desiderabant faciem videre Salomonis,
ut audirent sapientiam, quam dederat Deus in corde eius,
24 et deferebant ei munera, vasa argentea et aurea et vestes et
arma et aromata, equos et mulos per singulos annos.
25 Habuit quoque Salomon quattuor milia stabula equorum et
curruum equitumque duodecim milia; constituitque eos in urbibus
quadrigarum et, ubi erat rex, in Ierusalem.
26 Exercuit etiam potestatem super cunctos reges, a fluvio
Euphrate usque ad terram Philisthinorum et usque ad terminos Ægypti;
27 tantamque copiam præbuit argenti in Ierusalem quasi lapidum,
et cedrorum tantam multitudinem velut sycomororum, quæ gignuntur in
Sephela.
28 Adducebantur autem ei equi de Ægypto cunctisque regionibus.
29 Reliqua vero operum Salomonis priorum et novissimorum scripta
sunt in verbis Nathan prophetæ et in prophetia Ahiæ Silonitis, in
visione quoque Addo videntis super Ieroboam filium Nabat.
30 Regnavit autem Salomon in Ierusalem super omnem Israel
quadraginta annis;
31 dormivitque cum patribus suis, et sepelierunt eum in civitate
David patris eius. Regnavitque Roboam filius eius pro eo.
01 Profectus est autem Roboam in Sichem; illuc enim cunctus
Israel convenerat, ut constituerent eum regem.
02 Quod cum audisset Ieroboam filius Nabat, qui erat in Ægypto —
fugerat quippe illuc ante Salomonem — statim reversus est;
03 vocaveruntque eum, et venit cum universo Israel, et locuti
sunt ad Roboam dicentes:
04 « Pater tuus durissimo iugo nos pressit; tu leviora
impera patre tuo, qui nobis gravem imposuit servitutem, et paululum
de onere subleva, et serviemus tibi ».
05 Qui ait: « Post tres dies revertimini ad me ».
Cumque abisset populus,
06 iniit rex Roboam consilium cum senibus, qui steterant coram
patre eius Salomone, dum adhuc viveret, dicens: « Quid datis
consilii, ut respondeam populo? ».
07 Qui dixerunt ei: « Si placueris populo huic et lenieris
eos verbis clementibus, servient tibi omni tempore ».
08 At ille reliquit consilium senum et cum iuvenibus tractare
cœpit, qui cum eo nutriti fuerant et erant in comitatu illius.
09 Dixitque ad eos: « Quid vobis videtur, vel respondere
quid debemus populo huic, qui dixit mihi: “Subleva iugum, quod
imposuit nobis pater tuus”? ».
10 Et responderunt iuvenes, qui nutriti fuerant cum eo, atque
dixerunt: « Sic loqueris populo, qui dixit tibi: “Pater tuus
aggravavit iugum nostrum, tu subleva”, et sic respondebis eis:
Minimus digitus meus grossior est lumbis patris mei;
11 pater meus imposuit vobis iugum grave, et ego maius pondus
apponam; pater meus cecidit vos flagellis, ego vero cædam
scorpionibus ».
12 Venit ergo Ieroboam et universus populus ad Roboam die tertio,
sicut præceperat eis rex dicens: “Revertimini ad me die
tertio ».
13 Responditque rex dura, derelicto consilio seniorum;
14 locutusque est iuxta iuvenum voluntatem: « Pater meus
grave vobis imposuit iugum, quod ego gravius faciam. Pater meus
cecidit vos flagellis, ego vero cædam scorpionibus ».
15 Et non acquievit populi precibus. Erat enim voluntatis Dei, ut
compleretur sermo eius, quem locutus fuerat per manum Ahiæ Silonitis
ad Ieroboam filium Nabat.
16 Israel autem universus videns quod noluisset eos audire rex,
locutus est ad eum: « Non est nobis pars in David, neque
hereditas in filio Isai! Revertere in tabernacula tua, Israel! Tu
autem vide domum tuam, David! ». Et abiit Israel in tabernacula
sua.
17 Super filios autem Israel, qui habitabant in civitatibus Iudæ,
regnavit Roboam.
18 Misitque rex Roboam Adoram, qui præerat servituti, et
lapidaverunt eum filii Israel, et mortuus est. Porro rex Roboam
currum festinavit ascendere et fugit in Ierusalem.
19 Recessitque Israel a domo David usque ad diem hanc.
01 Venit autem Roboam in Ierusalem et convocavit universam domum
Iudæ et Beniamin, centum octoginta milia electorum bellantium, ut
dimicaret contra Israel et converteret ad se regnum suum.
02 Factusque est sermo Domini ad Semeiam hominem Dei dicens:
03 « Loquere ad Roboam filium Salomonis regem Iudæ et ad
universum Israel, qui est in Iuda et Beniamin:
04 Hæc dicit Dominus: Non ascendetis neque pugnabitis contra
fratres vestros. Revertatur unusquisque in domum suam, quia mea hoc
gestum est voluntate ». Qui cum audissent sermonem Domini,
reversi sunt nec perrexerunt contra Ieroboam.
05 Habitavit autem Roboam in Ierusalem et ædificavit civitates
muratas in Iuda.
06 Exstruxitque Bethlehem et Etam et Thecue,
07 Bethsur quoque et Socho et Odollam
08 necnon Geth et Maresa et Ziph,
09 sed et Aduram et Lachis et Azeca,
10 Saraa quoque et Aialon et
Hebron, quæ erant in Iuda et Beniamin civitates munitissimas.
11 Cumque clausisset eas muris, posuit in eis principes
ciborumque horrea et olei et vini.
12 Sed et in singulis urbibus fecit armamentarium scutorum et
hastarum firmavitque eas summa diligentia et imperavit super Iudam et
Beniamin.
13 Sacerdotes autem et Levitæ, qui erant in universo Israel,
venerunt ad eum de cunctis sedibus suis.
14 Levitæ relinquentes suburbana et possessiones suas transierunt
ad Iudam et Ierusalem, eo quod abiecisset eos Ieroboam et posteri
eius, ne sacerdotio Domini fungerentur.
15 Qui constituit sibi sacerdotes excelsorum et dæmoniorum
vitulorumque, quos fecerat.
16 Sed sequentes eos et de cunctis tribubus Israel quicumque
dederant cor suum, ut quærerent Dominum, Deum Israel, venerunt
Ierusalem ad immolandum victimas Domino, Deo patrum suorum.
17 Et roboraverunt regnum Iudæ et confirmaverunt Roboam filium
Salomonis per tres annos; ambulaverunt enim in viis David et
Salomonis annis tantum tribus.
18 Duxit autem Roboam uxorem Mahalath filiam Ierimoth filii David
et Abihail filiæ Eliab filii Isai,
19 quæ peperit ei filios Iehus et Samariam et Zoom.
20 Post hanc quoque accepit Maacha filiam Absalom, quæ peperit ei
Abia et Ethai et Ziza et Salomith.
21 Amavit autem Roboam Maacha filiam Absalom super omnes uxores
suas et concubinas; nam uxores decem et octo duxerat, concubinas
autem sexaginta. Et genuit viginti octo filios et sexaginta filias.
22 Constituit vero in capite Abiam filium Maacha ducem super
fratres suos; ipsum enim regem facere cogitabat.
23 Et sapienter filios suos dispersit in cunctis finibus Iudæ et
Beniamin in universis civitatibus muratis. Præbuitque eis escas
plurimas et multas petivit uxores.
01 Cumque roboratum fuisset regnum Roboam et conforta tum,
dereliquit legem Domini, et omnis Israel cum eo.
02 Anno autem quinto regni Roboam ascendit Sesac rex Ægypti in
Ierusalem — quia peccaverunt Domino —
03 cum mille ducentis curribus et sexaginta milibus equitum, nec
erat numerus vulgi, quod venerat cum eo ex Ægypto, Libyes scilicet et
Socciitæ et Æthiopes.
04 Cepitque civitates munitissimas in Iuda et venit usque
Ierusalem.
05 Semeias autem propheta ingressus est ad Roboam et principes
Iudæ, qui congregati fuerant in Ierusalem fugientes Sesac, dixitque
ad eos: « Hæc dicit Dominus: Vos reliquistis me, et ego reliqui
vos in manu Sesac ».
06 Humiliatique principes Israel et rex dixerunt: « Iustus
est Dominus! ».
07 Cumque vidisset Dominus quod humiliati essent, factus est
sermo Domini ad Semeiam dicens: « Quia humiliati sunt, non
disperdam eos daboque eis mox effugium, et non effundetur furor meus
super Ierusalem per manum Sesac.
08 Verumtamen servient ei, ut sciant distantiam servitutis meæ et
servitutis regni terrarum ».
09 Ascendit itaque Sesac rex Ægypti in Ierusalem, sublatis
thesauris domus Domini et domus regis; omniaque secum tulit et
clipeos aureos, quos fecerat Salomon.
10 Pro quibus fecit rex Roboam æneos et tradidit illos
principibus cursorum, qui custodiebant vestibulum palatii.
11 Cumque introiret rex domum Domini, veniebant cursores et
tollebant eos; iterumque referebant eos ad armamentarium suum.
12 Verumtamen, quia humiliatus est, aversa est ab eo ira Domini,
nec deletus est penitus; siquidem et in Iuda inventa sunt opera bona.
13 Confortatus est igitur rex Roboam in Ierusalem atque regnavit.
Quadraginta autem et unius anni erat, cum regnare cœpisset, et decem
septemque annis regnavit in Ierusalem urbe, quam elegit Dominus, ut
confirmaret nomen suum ibi de cunctis tribubus Israel. Nomenque
matris eius Naama Ammanitis.
14 Fecit autem malum et non præparavit cor suum, ut quæreret
Dominum.
15 Opera vero Roboam prima et novissima scripta sunt in verbis
Semeiæ prophetæ et Addo videntis, genealogia quoque et bella, quæ
erant inter Roboam et Ieroboam cunctis diebus.
16 Et dormivit Roboam cum patribus suis sepultusque est in
civitate David; et regnavit Abia filius eius pro eo.
01 Anno octavo decimo regis Ieroboam regnavit Abia super Iudam.
02 Tribus annis regnavit in Ierusalem. Nomenque matris eius
Michaia filia Uriel de Gabaa. Et erat bellum inter Abiam et Ieroboam.
03 Cumque inisset Abia certamen et haberet bellicosissimos viros
electorum quadringenta milia, Ieroboam instruxit e contra aciem
octingenta milia virorum, qui et ipsi electi erant et ad bella
fortissimi.
04 Stetit igitur Abia super montem Semaraim, qui est in monte
Ephraim, et ait: « Audi, Ieroboam et omnis Israel:
05 Num ignoratis quod Dominus, Deus Israel, dederit regnum David
super Israel in sempiternum, ipsi et filiis eius, pactum salis?
06 Et surrexit Ieroboam filius Nabat servus Salomonis filii David
et rebellavit contra dominum suum;
07 congregatique sunt ad eum viri vanissimi, filii Belial, et
prævaluerunt contra Roboam filium Salomonis. Porro Roboam erat
iuvenis et corde pavido nec potuit resistere eis.
08 Nunc ergo vos dicitis quod resistere possitis regno Domini,
quod possidet per filios David, habetisque grandem populi
multitudinem atque vitulos aureos, quos fecit vobis Ieroboam in deos.
09 Et eiecistis sacerdotes Domini filios Aaron atque Levitas et
fecistis vobis sacerdotes sicut populi terrarum. Quicumque venerit et
initiaverit manum suam in tauro de bobus et in arietibus septem, fit
sacerdos eorum, qui non sunt dii.
10 Noster autem Deus Dominus est, quem non reliquimus;
sacerdotesque ministrant Domino de filiis Aaron, et Levitæ sunt in
ordine suo.
11 Holocausta quoque offerunt Domino per singulos dies, mane et
vespere, et thymiama aromatum, et proponuntur panes in mensa
mundissima. Estque apud nos candelabrum aureum et lucernæ eius, ut
accendantur semper ad vesperam; nos quippe custodimus præcepta Domini
Dei nostri, quem vos reliquistis.
12 Ergo in exercitu nostro dux Deus est et sacerdotes eius, qui
clangunt tubis et resonant contra vos, filii Israel; nolite pugnare
contra Dominum, Deum patrum vestrorum, quia non vobis expedit ».
13 Ieroboam autem retro moliebatur insidias, ut venirent post
eos, et erant ante Iudam, et insidiæ post eos.
14 Respiciensque Iuda vidit instare bellum ex adverso et post
tergum et clamavit ad Dominum, ac sacerdotes tubis canere cœperunt,
15 omnesque viri Iudæ vociferati sunt; et ecce, illis
clamantibus, perterruit Deus Ieroboam et omnem Israel coram Abia et
Iuda.
16 Fugeruntque filii Israel Iudam, et tradidit eos Deus in manu
eorum.
17 Percussit ergo eos Abia et populus eius plaga magna; et
corruerunt vulnerati ex Israel quingenta milia virorum fortium.
18 Humiliatique sunt filii Israel in tempore illo, et confortati
filii Iudæ, eo quod sperassent in Domino, Deo patrum suorum.
19 Persecutus est autem Abia fugientem Ieroboam et cepit
civitates eius Bethel et filias eius et Iesana cum filiabus suis,
Ephron quoque et filias eius.
20 Nec invaluit ultra Ieroboam in diebus Abiæ. Quem percussit
Dominus, et mortuus est.
21 Abia autem confortatus est et accepit sibi uxores
quattuordecim procreavitque viginti duos filios et sedecim filias.
22 Reliqua autem gestorum Abiæ viarumque et sermonum eius scripta
sunt in enarratione prophetæ Addo.
23 Dormivit autem Abia cum patribus suis, et sepelierunt eum in
civitate David; regnavitque Asa filius eius pro eo. In cuius diebus
quievit terra annis decem.