Symbolum Apostolicum Deum « Creatorem caeli et terrae » (DS 30) profitetur esse, et Symbolum Nicaenum-Constantinopolitanum explicat: « ...visibilium omnium et invisibilium » (DS 150).

In sacra Scriptura, locutio « caelum et terra » significat: totum quod exsistit, universam creationem. Etiam indicat vinculum, quod, intra creationem, simul caelum et terram unit et distinguit: « Terra » est mundus hominum (cf. Ps 115,16). « Caelum » vel « caeli » firmamentum potest denotare (cf. Ps 19,2), sed etiam « locum » proprium Dei: Patris nostri, « qui in caelis est » (Mt 5,16) (cf. Ps 115,16); et consequenter etiam « caelum » quod gloria est eschatologica. Verbum « caelum » denique indicat « locum » creaturarum spiritualium * angelorum * qui Deum circumstant.

Professio fidei Concilii Lateranensis quarti affirmat: Deus « simul ab initio temporis utramque de nihilo condidit creaturam, spiritualem et corporalem, angelicam videlicet et mundanam: ac denique humanam, quasi communem ex spiritu et corpore constitutam »[238].

Exsistentia entium spiritualium, non corporalium, quae sacra Scriptura generatim angelos appellat, fidei est veritas. Tam dilucidum est Scripturae testimonium quam dilucida est Traditionis unanimitas.

Sanctus Augustinus dicit relate ad illos: « "Angelus" (...) officii nomen est, non naturae. Quaeris nomen huius naturae, spiritus est; quaeris officium, angelus est: ex eo quod est, spiritus est, ex eo quod agit, angelus est »[239]. Angeli, ex toto esse suo, sunt Dei ministri et nuntii. Quoniam « semper vident faciem Patris mei, qui in caelis est » (Mt 18,10), sunt « facientes verbum Illius in audiendo vocem sermonum Eius » (Ps 103,20).

Quatenus creaturae pure spirituales, intelligentiam habent et voluntatem: creaturae sunt personales[240] et immortales (cf. Lc 20,36). Perfectione creaturas omnes visibiles superant. Splendor gloriae eorum id testatur (cf. Da 10,9-12).

Christus mundi angelici centrum est. Illi sunt angeli Eius: « Cum autem venerit Filius hominis in gloria Sua, et omnes angeli cum Eo... » (Mt 25,31). Eius sunt, quia per Eum et in Eum sunt creati: « Quia in Ipso condita sunt universa in caelis et in terra, visibilia et invisibilia, sive throni sive dominationes sive principatus sive potestates. Omnia per Ipsum et in Ipsum creata sunt » (Col 1,16). Eius sunt adhuc magis, quia illos fecit nuntios Sui consilii salutis: « Nonne omnes sunt administratorii spiritus, qui in ministerium mittuntur propter eos, qui hereditatem capient salutis? » (He 1,14).

Illi, inde a creatione[241] et per totum historiae salutis decursum, adsunt, salutem sive procul sive prope annuntiantes atque eius effectionis divino servientes consilio: illi paradisum claudunt terrestrem (cf. Gn 3,24), Lot protegunt, (Cf Gn 19) Agar eiusque filium salvant (cf. Gn 21,17), Abrahae detinent manum, (Cf Gn 22,11) Lex per illorum communicatur ministerium (cf. Ac 7,53), populum Dei ducunt, (Cf Ex 23,20-23) nativitates annuntiant (cf. Idc 13) et vocationes, (Cf Idc 6,11-24; Is 6,6) Prophetis assistunt (cf. Reg Reg 19,5), ut tantum quaedam afferamus exempla. Denique, Angelus Gabriel nativitatem Praecursoris et illam Ipsius Iesu annuntiat (cf. Lc 1,11 Lc 1,26).

Ab Incarnatione ad Ascensionem, vita Verbi incarnati adoratione et servitio circumdatur angelorum. Cum Deus « introducit primogenitum in orbem terrae dicit: Et adorent Eum omnes angeli Dei » (He 1,6). Eorum canticum laudis in Christi Nativitate resonare non desiit in Ecclesiae laude: « Gloria (...) Deo... » (Lc 2,14). Illi Iesu protegunt infantiam (cf. Mt 1,20 Mt 2,13 Mt 2,19), Ei serviunt in deserto, (Cf Mc 1,13; Mt 4,11) Eum in agonia confortant (cf. Lc 22,43), cum Ipse per illos de inimicorum manu salvari potuisset (cf. Mt 26,53) sicut olim Israel. (Cf 2Mac 10,29-30; 11,8) Angeli etiam evangelizant (cf. Lc 2,10) Bonum Nuntium Incarnationis (Cf Lc 2,8-14) et Resurrectionis annuntiantes Christi (cf. Mc 16,5-7). In Christi aderunt reditu, quem annuntiant (cf. Ac 1,10-11), pro Eius iudicii servitio. (Cf Mt 13,41; Mt 24,31 ; Lc 12,8-9)

Exinde tota Ecclesiae vita adiutorium arcanum et potens lucrifacit angelorum[242].

Ecclesia in sua liturgia se angelis coniungit ad Deum ter sanctum adorandum[243]; eorum invocat assistentiam (sic in oratione In paradisum deducant te angeli... liturgiae defunctorum[244], vel etiam in « Hymno cherubico » liturgiae Byzantinae (Liturgia Byzantina sancti Ioannis Chrysostomi, Hymnus cherubinorum: Liturgies Eastern and Western, ed. F.E. Brightman (Oxford 1896) p. 377); peculiarius memoriam celebrat quorumdam angelorum (sancti Michaelis, sancti Gabrielis, sancti Raphaelis, Angelorum Custodum).

Vita humana, inde a suo initio (cf. Mt 18,10) ad obitum (cf. Lc 16,22), est eorum custodia (Cf Ps 34,8; Ps 91,10-13) et eorum circumdata intercessione[245]. « Quod autem unicuique fidelium adsit angelus velut paedagogus quidam et pastor vitam dirigens nemo contradicet »[246]. Vita christiana, iam hic in terris, societatem beatam angelorum et hominum in Deo unitorum participat in fide.

Deus Ipse mundum creavit visibilem in tota eius magnificentia, diversitate et ordine. Scriptura symbolice opus praesentat Creatoris tamquam successionem sex dierum « laboris » divini quae in « quiete » diei septimi terminatur (cf. Gn 1,1-2,4). Relate ad creationem, textus sacer veritates docet a Deo revelatas nostrae salutis causa[247], quae permittunt « totius creaturae intimam naturam, valorem et ordinationem in laudem Dei agnoscere »[248].

Nihil exsistit quod suam exsistentiam Deo Creatori non debeat. Mundus incepit, cum ex nihilo per Verbum Dei est factus; omnia entia exsistentia, omnis natura, tota historia humana in hoc primordiali radicantur eventu: est enim genesis per quam mundus constitutus est tempusque incepit[249].

Unaquaeque natura suam bonitatem et suam perfectionem possidet proprias. De singulis operibus « sex dierum » dicitur: « Et vidit Deus quod esset bonum ». « Ex ipsa enim creationis condicione res universae propria firmitate, veritate, bonitate propriisque legibus ac ordine instruuntur »[250]. Diversae creaturae, in suo esse proprio volitae, radium reverberant, unaquaeque suo modo, infinitae sapientiae et infinitae bonitatis Dei. Hac de causa, homo bonitatem propriam uniuscuiusque creaturae revereri debet, ut usus rerum vitetur inordinatus, qui Creatorem contemnit et consequentias nefastas pro hominibus et pro eorum ambitu secum fert.

Creaturarum interdependentia a Deo est volita. Sol et luna, cedrus et flosculus, aquila et passer: spectaculum earum diversitatum et inaequalitatum innumerarum significat, nullam e creaturis sibi ipsi sufficere. Illae non exsistunt nisi in dependentia aliarum ab aliis, ut se mutuo compleant in servitio aliarum ad alias.

Universi pulchritudo. Ordo et harmonia mundi creati ex diversitate resultat entium et relationum inter ea exsistentium. Homo ea progressive detegit tamquam naturae leges. Scientiarum cultorum suscitant admirationem. Creationis pulchritudo reverberat infinitam Creatoris pulchritudinem. Illa reverentiam et submissionem intelligentiae hominis et voluntatis eius inspirare debet.

Creaturarum hierarchia ordine « sex dierum » exprimitur qui a minus perfecto ad perfectiorem procedit. Deus omnes Suas amat creaturas (cf. Ps 145,9), et eas, etiam passeres, habet curae. Tamen Iesus dicit: « Multis passeribus pluris estis » (Lc 12,7) , vel etiam: « Quanto igitur melior est homo ove! » (Mt 12,12).

Homo culmen est operis creationis. Narratio inspirata id exprimit, creationem hominis nitide ab illa aliarum distinguens creaturarum (cf. Gn 1,26).

Inter omnes creaturas mutua habetur necessitudo eo quod omnes Eumdem habeant Creatorem, et omnes ad Eius ordinentur gloriam:

Sabbatum * finis operis « sex dierum ». Textus sacer dicit: « Complevitque Deus die septimo opus Suum, quod fecerat » et sic « perfecti sunt caeli et terra »; atque Deus die septimo « requievit », huic « benedixit » diei et illum « sanctificavit » (Gn 2,1-3). Haec inspirata verba doctrinis salutaribus sunt abundantia.

Dies octavus. Sed pro nobis, novus dies est ortus: dies resurrectionis Christi. Septimus dies primam concludit creationem. Octavus dies creationem incipit novam. Sic opus creationis culminat in maximo Redemptionis opere. Prima creatio sensum suum et culmen invenit in nova creatione in Christo, cuius splendor superat illum primae[252].

« Creavit Deus hominem ad imaginem Suam; ad imaginem Dei creavit illum; masculum et feminam creavit eos » (Gn 1,27). Homo in creatione locum habet unicum: est « ad imaginem Dei » (I); in sua propria natura mundum spiritualem et mundum coniungit materialem (II); « masculus et femina » est creatus (III); Deus illum in Sua constituit amicitia (IV).

Inter omnes creaturas visibiles solus homo capax est « suum Creatorem cognoscendi et amandi »[254]; « in terris sola creatura est quam Deus propter seipsam voluerit »[255]; solus ille est vocatus ad vitam Dei, cognitione et amore, participandam. Ad hunc finem creatus est et in hoc fundamentalis habetur ratio eius dignitatis:

Humanum individuum, quia est ad imaginem Dei, dignitatem habet personae: non est solum res aliqua, sed aliquis. Capax est se cognoscendi, se possidendi et se libere donandi atque in communionem ingrediendi cum aliis personis, est per gratiam ad Foedus cum suo Creatore vocatus, ad Illi fidei et amoris offerendum responsum quod nullus alius suo loco praebere potest.

Deus omnia creavit pro homine[257]; homo est creatus ut Deo serviat Eumque amet et Ei totam offerat creationem:

« Reapse nonnisi in mysterio Verbi incarnati mysterium hominis vere clarescit »:[259]

Propter originis communitatem genus humanum constituit unitatem. Deus enim « fecit (...) ex uno omne genus hominum inhabitare super universam faciem terrae » (Ac 17,26): (cf. Tb 8,6)

Haec lex « mutuae (...) hominum necessitudinis caritatisque »[262], quin divitem varietatem personarum, culturarum et populorum excludat, nobis tutatur omnes homines vere esse fratres.

Persona humana, ad imaginem Dei creata, simul est ens corporale et spirituale. Narratio biblica hanc realitatem sermone exprimit symbolico, cum asserit: « Formavit Dominus Deus hominem pulverem de humo et inspiravit in nares eius spiraculum vitae, et factus est homo in animam viventem » (Gn 2,7). Totus ergo homo est a Deo volitus.

In sacra Scriptura verbum anima saepe vitam denotat humanam (cf. Mt 16,25-26 Jn 15,13) vel totam humanam personam. (Cf Act 2,41) Sed denotat etiam id quod in homine est summe intimum (cf. Mt 26,38 Jn 12,27) et maximi valoris in illo (cf. Mt 10,28 2M 6,30), per quod ille magis peculiariter est imago Dei: « anima » significat principium spirituale in homine.

Corpus hominis dignitatem « imaginis Dei » participat; illud est corpus humanum praecise quia anima spirituali animatur, atque tota persona humana destinatur completa ut in corpore Christi templum Spiritus fiat (cf. 1Co 6,19-20 1Co 15,44-45).

Unitas animae et corporis ita est profunda ut anima « forma » corporis considerari debeat[264]; id est propter animam spiritualem corpus, materia constitutum, est corpus humanum et vivens; spiritus et materia in homine non sunt duae naturae unitae, sed eorum unio unam solam efficit naturam.

Ecclesia docet unamquamque animam spiritualem a Deo esse immediate creatam[265] * illa non est a parentibus « producta » ; ea nos etiam docet illam esse immortalem[266]; illa non perit cum a corpore separatur in morte, et iterum corpori unietur in resurrectione finali.

Quandoque invenitur animam a spiritu distingui. Sic sanctus Paulus orat ut nostra « omnia, et integer spiritus (...) et anima et corpus » serventur « sine querela in Adventu Domini » (1Th 5,23). Ecclesia docet hanc distinctionem dualitatem non introducere in animam[267]. « Spiritus » significat hominem inde a creatione sua ad suum finem supernaturalem ordinari[268], animamque eius capacem esse quae gratuito ad communionem superelevetur cum Deo[269].

Ecclesiae traditio spiritualis etiam in corde insistit, sensu biblico « intimae profunditatis » (« in visceribus »: Ier 31,33), ubi persona se decidit aut non decidit pro Deo[270].

Vir et mulier creati sunt, id est sunt a Deo voliti: ex alia parte, in aequalitate perfecta quatenus personae humanae, ex alia vero in eorum esse specificum viri et mulieris. « Virum esse », « mulierem esse » realitas est bona et a Deo volita: vir et mulier dignitatem habent inamissibilem quae illis immediate a Deo eorum Creatore advenit (cf. Gn 2,7 Gn 2,22). Vir et mulier sunt, cum eadem dignitate, « ad imaginem Dei ». Illi in suo « virum-esse » et in suo « mulierem-esse » sapientiam et bonitatem reverberant Creatoris.

Vir et mulier, simul creati, voliti sunt a Deo ut alius sit pro alio. Verbum Dei id suggerit intelligendum diversis textus sacri lineamentis. « Non est bonum esse hominem solum; faciam ei adiutorium simile sui » (Gn 2,18). Nullum animalium tale « par » hominis esse potest (cf. Gn 2,19-20). Mulier quam Deus ex costa « efformat » de viro sublata quamque Ipse ad virum adduxit, admirationis ex parte viri provocat clamorem, amoris et communionis exclamationem: « Haec nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea! » (Gn 2,23). Vir mulierem detegit tamquam aliud « ego » eiusdem humanitatis.

Vir et mulier facti sunt « alius pro alio »: non quasi Deus eos nonnisi « dimidiatos » effecerit et « incompletos »; Ille eos pro personarum creavit communione, in qua unusquisque « adiutorium » esse potest pro alio, quia simul quatenus personae sunt aequales (« os ex ossibus meis... ») et quatenus masculinum et femininum sese mutuo complent[272]. In matrimonio, Deus eos ita coniungit ut « unam carnem » efformantes (Gn 2,24) vitam humanam transmittere valeant: « Crescite et multiplicamini et replete terram » (Gn 1,28). Vir et mulier, tamquam sponsi et parentes, suis descendentibus vitam transmittentes humanam, singulari modo, operi cooperantur Creatoris[273].

In Dei consilio, vir et mulier vocationem habent subiiciendi terram (cf. Gn 1,28) tamquam « administratores » Dei. Haec dominatus elatio arbitraria et destructiva esse non debet. Ad imaginem Creatoris qui diligit « omnia, quae sunt » (Sg 11,24) , vir et mulier vocantur ad divinam participandam providentiam erga alias creaturas. Exinde eorum responsabilitas pro mundo quem Deus illis concredidit.

Primus homo non solum est creatus bonus, sed in amicitia cum Creatore suo et in harmonia cum semetipso et cum creatione illum circumstante constitutus est, quae solum a gloria novae creationis in Christo sunt superatae.

Ecclesia symbolismum sermonis biblici authentice sub Novi Testamenti et Traditionis luce interpretans, docet primos nostros parentes, Adamum et Evam, in statu sanctitatis et iustitiae originalis constitutos esse[274]. Haec sanctitatis originalis gratia erat participatio vitae divinae. (Cf Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 2: AAS 57 (1965) 5-6.)

Huius gratiae splendore omnes dimensiones vitae hominis confortabantur. Dum homo in intimitate permaneret divina, nec mori (cf. Gn 2,17 Gn 3,19) nec pati debebat. (Cf Gn 3,16) Interior harmonia personae humanae, harmonia inter virum et mulierem (cf. Gn 2,25), harmonia denique inter primum par humanum et totam creationem constituebat statum qui « iustitia originalis » appellatur.

Mundi « dominatus » quem Deus homini ab initio concesserat, imprimis apud ipsum hominem in rem ducebatur tamquam sui dominatus. Homo intactus erat et ordinatus in toto esse suo, quippe qui libera triplici concupiscentia (cf. 1Jn 2,16) quae eum voluptatibus sensuum, bonorum terrenorum cupidini et affirmationi sui contra iussa submittit rationis.

Signum familiaritatis hominis cum Deo est Deum eum in viridarium collocasse (cf. Gn 2,8). Ibi vivit ut illud « operaretur et custodiret » (Gn 2,15): labor poena non est (cf. Gn 3,17-19), sed cooperatio viri et mulieris cum Deo in creatione visibili perficienda.

Tota haec iustitiae originalis harmonia, pro homine a consilio Dei praevisa, per peccatum nostrorum amittetur protoparentum.

Deus infinite est bonus et omnia Eius opera bona sunt. Attamen nemo doloris, malorum in natura * quae tamquam limitibus creaturarum propriis apparent conexa * aufugit experientiam et praecipue quaestionem mali moralis. Unde venit malum? « Quaerebam unde malum et non erat exitus », dicit sanctus Augustinus[278], et eius propria dolorosa investigatio exitum non inveniet nisi in eius conversione ad Deum vivum. Quia « mysterium (...) iniquitatis » (2Th 2,7) non illuminatur nisi sub luce mysterii pietatis (cf. 1Tm 3,16). Revelatio amoris divini in Christo simul extensionem mali et superabundantiam gratiae manifestavit (cf. Rm 5,20). Debemus igitur quaestionem originis mali considerare, nostrae fidei oculos coniicientes in Illum qui solus eius est victor[279].

Peccatum in historia hominis est praesens: vanum esset conari id ignorare vel huic obscurae realitati alia praebere nomina. Ut quis intelligere enitatur quid peccatum sit, oportet vinculum profundum hominis cum Deo imprimis agnoscere, quia extra hanc relationem malum peccati in sua vera identitate reiectionis Dei et oppositionis ad Illum non detegitur, licet vitam hominis et historiam onerare pergat.

Realitas peccati et peculiarius peccati originum solummodo sub Revelationis divinae illustratur luce. Sine cognitione quam illa nobis de Deo praebet, peccatum clare nequit agnosci, et tentatio habetur illud tantum explicandi tamquam defectum in crescendo, tamquam psychologicam debilitatem, errorem, necessariam structurae socialis deficientis consequentiam etc. Solummodo in cognitione consilii Dei de homine intelligitur peccatum abusum esse libertatis quam Deus creatis donat personis ut Illum et se invicem possint amare.

Cum Revelationis progressu realitas etiam peccati illustrata est. Licet populus Dei Veteris Testamenti ad dolorem condicionis humanae sub luce historiae lapsus in Genesi narratae accesserit, huius historiae ultimam non poterat assequi significationem quae solummodo sub luce mortis et resurrectionis Iesu Christi manifestatur (cf. Rm 5,12-21). Necesse est Christum tamquam gratiae cognoscere fontem ut Adam tamquam peccati fons agnoscatur. Spiritus Paraclitus, a Christo resuscitato missus, venit ut arguat « mundum de peccato » (Jn 16,8), Illum revelans qui eius est Redemptor.

Peccati originalis doctrina est, ut ita dicatur, « aversa pars » huius Boni Nuntii: Iesum omnium hominum esse Salvatorem, omnes egere salute atque salutem omnibus Christi offerri beneficio. Ecclesia quae sensum habet Christi (cf. 1Co 2,16), scit revelationem peccati originalis attrectari non posse quin Christi laedatur mysterium.

Lapsus narratio (Gn 3) sermone utitur imaginibus confecto, sed eventum affirmat primordialem, factum quod initio historiae hominis locum habuit[280]. Revelatio nobis praebet fidei certitudinem de eo quod tota humana historia signata est originali culpa libere a nostris protoparentibus commissa[281].

Electioni inoboedienti nostrorum protoparentum vox subest seductrix, Deo opposita (cf. Gn 3,1-5), quae propter invidiam eos in mortem cadere facit (cf. Sg 2,24). Scriptura et Ecclesiae Traditio in hoc ente angelum perspiciunt lapsum, Satanam vel Diabolum appellatum (cf. Jn 8,44 Ap 12,9). Ecclesia docet eum primo angelum fuisse bonum, a Deo factum. « Diabolus et alii daemones a Deo quidem natura creati sunt boni, sed ipsi per se facti sunt mali »[282].

Scriptura loquitur de horum angelorum peccato (cf. 2P 2,4) . Hic « lapsus » in libera electione horum creatorum consistit spirituum, qui radicaliter et irrevocabiliter Deum Eiusque reiecerunt Regnum. Huius rebellionis reverberationem in verbis Tentatoris ad protoparentes invenimus nostros: « Eritis sicut Deus » (Gn 3,5). « A principio Diabolus peccat » (Io Jn 3,8), « mendax est et pater eius » (Jn 8,44).

Irrevocabilis indoles optionis angelorum, et non infinitae misericordiae divinae defectus, facit ut eorum peccatum remitti non possit. « Post lapsum enim nulla ipsis paenitentia est, uti nec hominibus post mortem »[283].

Scriptura nefastum testatur influxum illius qui a Iesu « homicida (...) ab initio » (Jn 8,44) appellatur quique etiam Iesum a missione a Patre accepta conatus est deviare (cf. Mt 4,1-11). « Propter hoc apparuit Filius Dei, ut dissolvat opera Diaboli » (Io Jn 3,8). Horum operum gravissimum propter consequentias mendax fuit seductio quae hominem induxit ut Deo inoboediret.

Potentia tamen Satanae infinita non est. Ille non est nisi creatura, potens propterea quod purus est spiritus, sed semper creatura: aedificationem Regni Dei impedire non potest. Quamquam Satanas ex odio contra Deum Eiusque Regnum in Iesu Christo in mundo agit, et quamquam eius actio gravia causat damna * naturae spiritualis et indirecte etiam naturae physicae * unicuique homini et societati, haec actio a divina permittitur providentia quae fortiter et suaviter historiam hominis regit et mundi. Permissio divina activitatis diabolicae magnum est mysterium, « scimus autem quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum » (Rm 8,28).

Deus hominem ad Suam creavit imaginem et in amicitia constituit Sua. Homo, creatura spiritualis, in hac amicitia vivere non potest nisi per modum liberae submissionis ad Deum. Hoc exprimit prohibitio homini facta edendi de arbore scientiae boni et mali, « in quocumque enim die comederis ex eo, morte morieris » (Gn 2,17). Lignum « scientiae boni et mali » (Gn 2,17) symbolice limitem suggerit intransgressibilem quem homo, quatenus creatura, libere agnoscere et fidenter observare debet. Homo a Creatore pendet; legibus creationis et normis est submissus moralibus quae libertatis regulant usum.

Homo, a Diabolo tentatus, fiduciam erga suum Creatorem in corde mori sivit suo (cf. Gn 3,1-11) et sua libertate abutens, Dei mandato inoboedivit. In hoc hominis primum constitit peccatum (cf. Rm 5,19). Omne exinde peccatum inoboedientia erit relate ad Deum et defectus fiduciae in Eius bonitatem.

In hoc peccato, homo se ipsum praefert Deo, et eo ipso Deum contemnit: electionem sui ipsius contra Deum fecit, contra exigentias sui status creaturae et exinde contra suum proprium bonum. Homo, constitutus in statu sanctitatis, destinabatur ut plene esset a Deo in gloria « deificatus ». Per Diaboli seductionem, voluit « sicut Deus esse » (Gn 3,5), sed « extra Deum, et prae Deo, et non secundum Deum »[284].

Scriptura tragicas huius primae inoboedientiae ostendit consequentias. Adam et Eva sanctitatis originalis gratiam amittunt illico (cf. Rm 3,23). Metum habent Dei, (Cf Gn 3,9-10) cuius falsam conceperunt imaginem, illam Dei Suarum avidi praerogativarum (cf. Gn 3,5).

Harmonia in qua erant, propter originalem iustitiam stabilita, destructa est; dominatus facultatum animae spiritualium in corpus ruptus est (cf. Gn 3,7); viri et mulieris unio est submissa tensionibus; (Cf Gn 3,11-13) eorum relationes a cupidine et dominatione signabuntur (cf. Gn 3,16). Harmonia cum creatione est fracta: creatio visibilis facta est pro homine aliena et hostilis (cf. Gn 3,17 Gn 3,19). Propter hominem creatio servituti corruptionis subiecta est (cf. Rm 8,20). Denique consequentia pro inoboedientiae casu explicite nuntiata (cf. Gn 2,17) ducetur in rem: homo in pulverem revertetur, unde sumptus est (cf. Gn 3,19). Mors in historiam ingreditur humanitatis 303.

Post primum peccatum, vera « invasio » peccati mundum replet: fratricidium a Cain commissum in Abelem (cf. Gn 4,3-15); universalis corruptio consequenter ad peccatum (cf. Gn 6,5 Gn 6,12 Rm 1,18-32); etiam in historia Israel peccatum saepe manifestatur praesertim tamquam infidelitas erga Deum Foederis et tamquam transgressio Legis Moysis; etiam post Redemptionem Christi, inter christianos, peccatum multipliciter manifestatur (cf. 1Co 1-6 Ap 2-3). Scriptura et Traditio Ecclesiae praesentiam et universalitatem peccati in historia hominum memorare non desinunt:

Omnes homines peccato Adami implicantur. Sanctus Paulus hoc affirmat: « Per inoboeditionem unius hominis peccatores constituti sunt multi » (Rm 5,19), id est omnes homines: « Sicut per unum hominem peccatum in hunc mundum intravit et per peccatum mors, et ita in omnes homines mors pertransiit, eo quod omnes peccaverunt... » (Rm 5,12). Universalitati peccati et mortis, contraponit Apostolus universalitatem salutis in Christo: « Sicut per unius delictum in omnes homines in condemnationem, sic et per unius (Christi) iustitiam in iustificationem vitae » (Rm 5,18).

Ecclesia, sanctum Paulum sequens, semper docuit immensam miseriam, quae homines opprimit, et eorum inclinationem ad malum et ad mortem comprehensibiles non esse sine earum vinculo cum peccato Adami et cum facto quod ille nobis peccatum transmisit, quo omnes affecti nascimur et quod est « mors animae »[286]. Propter hanc fidei certitudinem, Ecclesia Baptismum praebet in remissionem peccatorum etiam infantibus qui peccatum personale non commiserunt[287].

Quomodo peccatum Adami est peccatum omnium eius descendentium effectum? Totum genus humanum est in Adamo « sicut unum corpus unius hominis »[288]. Propter hanc « generis humani unitatem » omnes homines implicantur peccato Adami, sicut omnes iustitia Christi implicantur. Transmissio tamen peccati originalis est mysterium quod plene comprehendere non possumus. Sed per Revelationem scimus Adamum sanctitatem et iustitiam recepisse originales non pro se tantum, sed pro tota humana natura: Tentatori obsecundantes, Adam et Eva peccatum personale committunt, sed hoc peccatum naturam humanam afficit, quam illi in statu lapso sunt transmissuri[289]. Est peccatum quod toti humanitati per propagationem transmittetur, id est per transmissionem naturae humanae privatae originalibus sanctitate et iustitia. Hac de causa, peccatum originale appellatur « peccatum » modo analogico: est peccatum « contractum » et non commissum, status et non actus.

Peccatum originale, licet unicuique proprium[290], in nullo descendente Adami indolem habet culpae personalis. Originalium sanctitatis et iustitiae est privatio, sed natura humana totaliter corrupta non est: ea in propriis viribus naturalibus est vulnerata, ignorantiae, dolori et mortis imperio submissa, et ad peccatum inclinata (haec ad malum inclinatio « concupiscentia » appellatur). Baptismus, vitam gratiae Christi donans, peccatum delet originale et hominem ad Deum convertit, sed consequentiae pro natura, debilitata et ad malum inclinata, permanent in homine eumque ad luctam vocant spiritualem.

Doctrina de peccato originali * conexa cum illa de Redemptione per Christum * intuitum praebet lucidae discretionis circa statum hominis eiusque operationem in mundo. Per protoparentum peccatum Diabolus dominatum quemdam acquisivit super hominem, quamvis hic permaneat liber. Peccatum originale secum fert « captivitatem sub eius potestate, "qui mortis" deinde "habuit imperium", hoc est Diaboli »[293]. Ignorare hominem naturam habere vulneratam, ad malum inclinatam, gravibus erroribus ansam praebet in campo educationis, rei politicae, actionis socialis[294] et morum.

Consequentiae peccati originalis et omnium personalium peccatorum hominum conferunt mundo, in eius complexu, peccatricem condicionem, quae sancti Ioannis potest expressione denotari: « peccatum mundi » (Jn 1,29). Per hanc expressionem etiam negativus significatur influxus quem condiciones communitariae et structurae sociales, quae peccatorum hominum sunt fructus, super personas exercent[295].

Hic tragicus status mundi, qui « totus in Maligno positus est » (Io Jn 5,19) (cf. 1P 5,8), vitam hominis reddit luctam:

Homo post suum lapsum non est a Deo derelictus. E contra, Deus eum vocat (cf. Gn 3,9) et ei, modo arcano, victoriam supra malum annuntiat et elevationem de lapsu (cf. Gn 3,15). Hic locus Genesis est « Protoevangelium » appellatus, quia primus est Messiae Redemptoris nuntius, luctae inter serpentem et Mulierem et finalis victoriae cuiusdam a Muliere descendentis.

Traditio christiana hoc loco nuntium videt « novi Adami » (cf. 1Co 15,21-22 1Co 15,45), qui propter suam oboedientiam « usque ad mortem (...) crucis » (Ph 2,8), superabundanter inoboedientiam reparat Adami (cf. Rm 5,19-20). Ceterum, plures Patres et Ecclesiae doctores in Muliere annuntiata in « Protoevangelio » Matrem Christi agnoscunt Mariam, tamquam « novam Evam ». Illa fuit quae prima, et modo singulari, victoria a Christo de peccato reportata fruita est: illa ab omni labe peccati originalis praeservata est immunis[297] et per totam suam vitam terrenam, propter gratiam Dei specialem, nullum commisit peccati genus[298].

Sed cur Deus primum hominem peccare non impedivit? Sanctus Leo Magnus respondet: sumus « ampliora adepti per ineffabilem Christi gratiam quam per Diaboli amiseramus invidiam »[299]. Et sanctus Thomas Aquinas: « Nihil autem prohibet ad aliquid maius humanam naturam productam esse post peccatum: Deus enim permittit mala fieri ut inde aliquid melius eliciat. Unde dicitur Rom 5,20: "Ubi abundavit iniquitas, superabundavit et gratia". Unde et in benedictione Cerei Paschalis dicitur: "O felix culpa, quae talem ac tantum meruit habere Redemptorem!" »[300].