01 Nuntiavit autem Achab Iezabel omnia, quæ fecerat Elias, et
quomodo occidisset universos prophetas gladio.
02 Misitque Iezabel nuntium ad Eliam dicens: « Hæc mihi
faciant dii et hæc addant, nisi hac hora cras posuero animam tuam
sicut animam unius ex illis ».
03 Timuit ergo Elias et surgens abiit, ut animam suam salvaret,
venitque in Bersabee Iudæ et dimisit ibi puerum suum.
04 Et perrexit in desertum via unius diei; cumque venisset et
sederet subter unam iuniperum, petivit animæ suæ, ut moreretur, et
ait: « Sufficit mihi, Domine! Tolle animam meam; neque enim
melior sum quam patres mei ».
05 Proiecitque se et obdormivit in umbra iuniperi; et ecce
angelus tetigit eum et dixit illi: « Surge, comede! ».
06 Respexit, et ecce ad caput suum subcinericius panis et vas
aquæ; comedit ergo et bibit et rursum obdormivit.
07 Reversusque est angelus Domini secundo et tetigit eum dixitque
illi: « Surge, comede! Grandis enim tibi restat via ».
08 Qui, cum surrexisset, comedit et bibit et ambulavit in
fortitudine cibi illius quadraginta diebus et quadraginta noctibus
usque ad montem Dei Horeb.
09 Cumque venisset illuc, mansit in spelunca. Et ecce sermo
Domini ad eum dixitque illi: « Quid hic agis, Elia? ».
10 At ille respondit: « Zelo zelatus sum pro Domino, Deo
exercituum, quia dereliquerunt pactum tuum filii Israel, altaria tua
destruxerunt et prophetas tuos occiderunt gladio; et derelictus sum
ego solus, et quærunt animam meam, ut auferant eam ».
11 Et ait ei: « Egredere et sta in monte coram
Domino ». Et ecce Dominus transit, et ventus grandis et fortis
subvertens montes et conterens petras ante Dominum; non in vento
Dominus. Et post ventum, commotio; non in commotione Dominus.
12 Et post commotionem, ignis; non in igne Dominus. Et post
ignem, sibilus auræ tenuis.
13 Quod cum audisset Elias, operuit vultum suum pallio et
egressus stetit in ostio speluncæ; et ecce vox ad eum dicens:
« Quid agis hic, Elia? ».
14 Et ille respondit: « Zelo zelatus sum pro Domino, Deo
exercituum, quia dereliquerunt pactum tuum filii Israel, altaria tua
destruxerunt et prophetas tuos occiderunt gladio; et derelictus sum
ego solus, et quærunt animam meam, ut auferant eam ».
15 Et ait Dominus ad eum: « Vade et revertere in viam tuam
per desertum in Damascum. Cumque perveneris, unges Hazael regem super
Syriam;
16 et Iehu filium Namsi unges regem super Israel; Eliseum autem
filium Saphat, qui est de Abelmehula, unges prophetam pro te.
17 Et erit: quicumque fugerit gladium Hazael, occidet eum Iehu;
et, qui fugerit gladium Iehu, interficiet eum Eliseus.
18 Et relinquam mihi in Israel septem milia: universorum genua,
quæ non sunt incurvata ante Baal, et omne os, quod non osculatum est
eum ».
19 Profectus ergo inde repperit Eliseum filium Saphat arantem
duodecim iugis boum; et ipse cum duodecimo erat. Cumque venisset
Elias ad eum, misit pallium suum super illum,
20 qui statim, relictis bobus, cucurrit post Eliam et ait:
« Osculer, oro, patrem meum et matrem meam, et sic sequar
te ». Dixitque ei: “ Vade et revertere; quid enim feci
tibi? ».
21 Reversus autem ab eo tulit par boum et mactavit illud et in
iugo boum coxit carnes et dedit populo, et comederunt. Consurgensque
abiit et secutus est Eliam et ministrabat ei.
01 Porro Benadad rex Syriæ congregavit omnem exercitum suum et
triginta duos reges secum et equos et currus et ascendens pugnabat
contra Samariam et obsidebat eam.
02 Mittensque nuntios ad Achab regem Israel in civitatem
03 ait: « Hæc dicit Benadad: Argentum tuum et aurum tuum
meum est, et uxores tuæ et filii tui optimi mei sunt ».
04 Responditque rex Israel: « Iuxta verbum tuum, domine mi
rex; tuus sum ego et omnia mea ».
05 Revertentesque nuntii dixerunt: « Hæc dicit Benadad: Quia
misi ad te dicens: “Argentum tuum et aurum tuum et uxores tuas et
filios tuos dabis mihi”,
06 profecto cras hac eadem hora mittam servos meos ad te, et
scrutabuntur domum tuam et domum servorum tuorum; et omne, quod
oculis tuis pretiosum est, ponent in manibus suis et auferent ».
07 Vocavit autem rex Israel omnes seniores terræ et ait:
« Animadvertite et videte quoniam insidietur nobis; misit enim
ad me pro uxoribus meis et filiis et pro argento et auro, et non
abnui ».
08 Dixeruntque omnes maiores natu et universus populus ad eum:
« Non audias neque acquiescas illi ».
09 Respondit itaque nuntiis Benadad: « Dicite domino meo
regi: Omnia, propter quæ misisti ad me servum tuum initio, faciam;
hanc autem rem facere non possum ». Reversique nuntii
rettulerunt ei.
10 Qui remisit et ait: « Hæc faciant mihi dii et hæc addant,
si suffecerit pulvis Samariæ pugillis omnis populi, qui sequitur
me ».
11 Et respondens rex Israel ait: « Dicite ei: Ne glorietur
accinctus æque ut discinctus ».
12 Factum est autem, cum audisset verbum istud, bibebat ipse et
reges in umbraculis et ait servis suis: « Circumdate
civitatem! ». Et circumdederunt eam.
13 Et ecce propheta unus accedens ad Achab regem Israel ait:
« Hæc dicit Dominus: Certe vidisti omnem multitudinem hanc
nimiam. Ecce ego tradam eam in manu tua hodie, ut scias quia ego sum
Dominus ».
14 Et ait Achab: « Per quem? ». Dixitque ei: « Hæc
dicit Dominus: Per pedisequos principum provinciarum ». Et ait:
« Quis incipiet prœliari? ». Et ille dixit:
« Tu ».
15 Recensuit ergo pueros principum provinciarum et repperit
numerum ducentorum triginta duorum; et post eos recensuit populum,
omnes filios Israel, septem milia.
16 Et egressi sunt meridie. Benadad autem bibebat temulentus in
umbraculis ipse et reges triginta duo cum eo, qui ad auxilium eius
venerant.
17 Egressi sunt autem pueri principum provinciarum in prima
fronte. Misit itaque Benadad, qui nuntiaverunt ei dicentes:
« Viri egressi sunt de Samaria ».
18 At ille ait: « Sive pro pace veniunt, apprehendite eos
vivos; sive ut prœlientur, vivos eos capite ».
19 Egressi erant ergo ex urbe pueri principum provinciarum, ac
reliquus exercitus sequebatur,
20 et percussit unusquisque virum, qui contra se venerat;
fugeruntque Syri, et persecutus est eos Israel. Fugit quoque Benadad
rex Syriæ in equo cum equitibus.
21 Necnon egressus rex Israel percussit equos et currus et
percussit Syriam plaga magna.
22 Accedens autem propheta ad regem Israel dixit ei: « Vade
et confortare et scito et vide quid facias; vertente enim anno rex
Syriæ ascendet contra te ».
23 Servi vero regis Syriæ dixerunt ei: « Deus montium est
Deus eorum, ideo superaverunt nos; sed pugnemus contra eos in
campestribus et obtinebimus eos.
24 Fac ergo hoc: Amove reges singulos a loco suo et pone
principes pro eis;
25 et instaura numerum militum, qui ceciderunt de tuis, et equos
secundum equos pristinos et currus secundum currus, quos ante
habuisti, et pugnabimus contra eos in campestribus: et videbis quod
obtinebimus eos ». Credidit consilio eorum et fecit ita.
26 Igitur vertente anno recensuit Benadad Syros et ascendit in
Aphec, ut pugnaret contra Israel.
27 Porro filii Israel recensiti sunt et, acceptis cibariis,
profecti ex adverso castraque metati sunt contra eos, quasi duo parvi
greges caprarum; Syri autem repleverunt terram.
28 Et accedens vir Dei dixit ad regem Israel: « Hæc dicit
Dominus: Quia dixerunt Syri: “Deus montium est Dominus et non est
Deus vallium”, dabo omnem multitudinem hanc grandem in manu tua, et
scietis quia ego Dominus ».
29 Dirigebant septem diebus ex adverso hi atque illi acies,
septima autem die commissum est bellum; percusseruntque filii Israel
de Syris centum milia peditum in die una.
30 Fugerunt autem, qui remanserant in Aphec, in civitatem, et
cecidit murus super viginti septem milia hominum, qui remanserant.
Porro Benadad fugiens ingressus est civitatem in cubiculum, quod erat
intra cubiculum.
31 Dixeruntque ei servi sui: « Ecce audivimus quod reges
domus Israel clementes sint; ponamus itaque saccos in lumbis nostris
et funiculos in capitibus nostris et egrediamur ad regem Israel;
forsitan salvabit animam tuam ».
32 Accinxerunt saccis lumbos suos et posuerunt funes in capitibus
suis veneruntque ad regem Israel et dixerunt: « Servus tuus
Benadad dicit: “Vivat, oro te, anima mea” ». Et ille ait:
« Si adhuc vivit, frater meus est ».
33 Quod acceperunt viri pro omine et festinantes rapuerunt verbum
ex ore eius atque dixerunt: « Frater tuus Benadad ». Et
dixit eis: « Ite et adducite eum ». Egressus est ergo ad
eum Benadad, et levavit eum in currum suum.
34 Qui dixit ei: « Civitates, quas tulit pater meus a patre
tuo, reddam; et plateas fac tibi in Damasco, sicut fecit pater meus
in Samaria ». Achab: « Ego autem, inquit, fœderatum te
dimittam ». Et pepigit ei fœdus et dimisit eum.
35 Tunc vir quidam de filiis prophetarum dixit ad socium suum in
sermone Domini: « Percute me! ». At ille noluit percutere.
36 Cui ait: « Quia noluisti audire vocem Domini, ecce
recedes a me, et percutiet te leo ». Cumque paululum recessisset
ab eo, invenit eum leo atque percussit.
37 Sed et alterum inveniens virum dixit ad eum: « Percute
me! ». Qui percussit eum et vulneravit.
38 Abiit ergo propheta et occurrit regi in via et mutavit
aspectum ponens fasciam super oculos suos.
39 Cumque rex transiret, clamavit ad regem et ait: « Servus
tuus egressus est ad prœliandum comminus; cumque fugisset vir unus,
adduxit eum quidam ad me et ait: “Custodi virum istum! Qui si lapsus
fuerit, erit anima tua pro anima eius, aut talentum argenti
appendes”.
40 Dum autem ego turbatus huc illucque me verterem, subito non
comparuit ». Et ait rex Israel ad eum: « Hoc est iudicium
tuum, quod ipse decrevisti ».
41 At ille statim abstulit fasciam de oculis suis, et cognovit
eum rex Israel quod esset de prophetis.
42 Qui ait ad eum: « Hæc dicit Dominus: Quia dimisisti de
manu tua virum, quem morti devoveram, erit anima tua pro anima eius,
et populus tuus pro populo eius ».
43 Reversus est igitur rex Israel in domum suam tristis et
indignans venitque in Samariam.
01 Postea autem factum est hoc. Vinea erat Naboth Iezrahelitæ,
quæ erat in Iezrahel iuxta palatium Achab regis Samariæ.
02 Locutus est ergo Achab ad Naboth dicens: « Da mihi vineam
tuam, ut faciam mihi hortum holerum, quia vicina est et prope domum
meam. Daboque tibi pro ea vineam meliorem aut, si tibi commodius
putas, argenti pretium quanto digna est ».
03 Cui respondit Naboth: « Propitius mihi sit Dominus, ne
dem hereditatem patrum meorum tibi ».
04 Venit ergo Achab in domum suam tristis et indignans super
verbo, quod locutus fuerat ad eum Naboth Iezrahelites dicens:
« Non dabo tibi hereditatem patrum meorum ». Et proiciens
se in lectulum suum avertit faciem ad parietem et non comedit panem.
05 Ingressa est autem ad eum Iezabel uxor sua dixitque ei:
« Quid est hoc, unde anima tua contristata est? Et quare non
comedis panem? ».
06 Qui respondit ei: « Quia locutus sum Naboth Iezrahelitæ
et dixi ei: Da mihi vineam tuam, accepta pecunia; aut, si tibi
placet, dabo tibi vineam pro ea. Et ille ait: “Non dabo tibi vineam
meam” ».
07 Dixit ergo ad eum Iezabel uxor eius: « Grandis
auctoritatis es et bene regis regnum Israel! Surge et comede panem et
æquo esto animo; ego dabo tibi vineam Naboth Iezrahelitæ ».
08 Scripsit itaque litteras ex nomine Achab et signavit eas anulo
eius et misit ad maiores natu et ad optimates, qui erant in civitate
eius et habitabant cum Naboth.
09 Litterarum autem hæc erat sententia: « Prædicate ieiunium
et sedere facite Naboth in capite populi
10 et submittite duos viros filios Belial contra eum, et
testimonium dicant: “Maledixisti Deum et regem”; et educite eum et
lapidate, sicque moriatur ».
11 Fecerunt ergo cives eius maiores natu et optimates, qui
habitabant cum eo in urbe, sicut præceperat eis Iezabel et sicut
scriptum erat in litteris, quas miserat ad eos.
12 Prædicaverunt ieiunium et sedere fecerunt Naboth in capite
populi;
13 et ingressi duo viri filii Belial sederunt contra eum et illi,
ut viri diabolici, dixerunt contra eum testimonium coram multitudine:
« Maledixit Naboth Deum et regem ». Quam ob rem eduxerunt
eum extra civitatem et lapidibus interfecerunt;
14 miseruntque ad Iezabel dicentes: « Lapidatus est Naboth
et mortuus est ».
15 Factum est autem cum audisset Iezabel lapidatum Naboth et
mortuum, locuta est ad Achab: « Surge, posside vineam Naboth
Iezrahelitæ, qui noluit tibi acquiescere et dare eam, accepta
pecunia; non enim vivit Naboth, sed mortuus est ».
16 Quod cum audisset Achab, mortuum videlicet Naboth, surrexit et
descendebat in vineam Naboth Iezrahelitæ, ut possideret eam.
17 Factus est igitur sermo Domini ad Eliam Thesbiten dicens:
18 « Surge et descende in occursum Achab regis Israel, qui
est in Samaria; ecce est in vinea Naboth, ad quam descendit, ut
possideat eam.
19 Et loqueris ad eum dicens: Hæc dicit Dominus: Occidisti,
insuper et possedisti! Et post hæc addes: Hæc dicit Dominus: In loco,
in quo linxerunt canes sanguinem Naboth, lambent tuum quoque
sanguinem ».
20 Et ait Achab ad Eliam: « Num invenisti me, inimice
mi? ». Qui dixit: « Inveni, eo quod venumdatus sis, ut
faceres malum in conspectu Domini.
21 Ecce ego inducam super te malum et demetam posteriora tua et
interficiam de Achab quidquid masculini sexus sive impuberem sive
puberem in Israel.
22 Et dabo domum tuam sicut domum Ieroboam filii Nabat et sicut
domum Baasa filii Ahia, quia egisti, ut me ad iracundiam provocares,
et peccare fecisti Israel.
23 Sed et de Iezabel locutus est Dominus dicens: Canes comedent
Iezabel in agro Iezrahel.
24 Qui de Achab mortuus fuerit in civitate, comedent eum canes;
qui autem mortuus fuerit in agro, comedent eum volucres cæli ».
25 Igitur non fuit alter talis sicut Achab, qui venumdatus est,
ut faceret malum in conspectu Domini; concitavit enim eum Iezabel
uxor sua,
26 et abominabilis effectus est, in tantum ut sequeretur idola
secundum omnia, quæ fecerant Amorræi, quos consumpsit Dominus a facie
filiorum Israel.
27 Itaque cum audisset Achab sermones istos, scidit vestem suam
et operuit cilicio carnem suam ieiunavitque et dormivit in sacco et
ambulabat demisso capite.
28 Factus est autem sermo Domini ad Eliam Thesbiten dicens:
29 Nonne vidisti humiliatum Achab coram me? Quia igitur
humiliatus est mei causa, non inducam malum in diebus eius, sed in
diebus filii sui inferam malum domui eius ».
01 Transierunt igitur tres anni absque bello inter Syriam et
Israel.
02 In anno autem tertio descendit Iosaphat rex ludæ ad regem
Israel,
03 dixitque rex Israel ad servos suos: « Ignoratis quod
nostra sit Ramoth Galaad et neglegimus tollere eam de manu regis
Syriæ? ».
04 Et ait ad Iosaphat: « Veniesne mecum ad prœliandum in
Ramoth Galaad? ».
05 Dixitque Iosaphat ad regem Israel: « Sicut ego sum, ita
et tu; populus meus et populus tuus unum sunt, et equites mei et
equites tui ». Dixitque Iosaphat ad regem Israel: « Quære,
oro te, hodie sermonem Domini ».
06 Congregavit ergo rex Israel prophetas quadringentos circiter
viros et ait ad eos: « Ire debeo in Ramoth Galaad ad bellandum,
an quiescere? ». Qui responderunt: « Ascende, et dabit
Dominus in manu regis ».
07 Dixit autem Iosaphat: « Non est hic et alius propheta
Domini, ut interrogemus per eum? ».
08 Et ait rex Israel ad Iosaphat: « Remansit vir unus, per
quem possimus interrogare Dominum; sed ego odi eum, quia non
prophetat mihi bonum sed malum: Michæas filius Iemla ». Cui
Iosaphat ait: « Ne loquaris ita, rex ».
09 Vocavit ergo rex Israel eunuchum quendam et dixit ei:
« Festina adducere Michæam filium Iemla ».
10 Rex autem Israel et Iosaphat rex Iudæ sedebat unusquisque in
solio suo vestiti cultu regio in area iuxta ostium portæ Samariæ; et
universi prophetæ prophetabant in conspectu eorum.
11 Fecit quoque sibi Sedecias filius Chanaana cornua ferrea et
ait: « Hæc dicit Dominus: His ventilabis Syriam, donec deleas
eam ».
12 Omnesque prophetæ similiter prophetabant dicentes:
« Ascende in Ramoth Galaad et vade prospere, et tradet Dominus
in manu regis ».
13 Nuntius vero, qui ierat ut vocaret Michæam, locutus est ad eum
dicens: « Ecce sermones prophetarum ore uno regi bona prædicant;
sit ergo sermo tuus similis eorum, et loquere bona ».
14 Cui Michæas ait: « Vivit Dominus quia, quodcumque dixerit
mihi Dominus, hoc loquar! ».
15 Venit itaque ad regem, et ait illi rex: « Michæa, ire
debemus in Ramoth Galaad ad prœliandum, an cessare? ». Cui ille
respondit: « Ascende et vade prospere, et tradet Dominus in manu
regis ».
16 Dixit autem rex ad eum: « Iterum atque iterum adiuro te,
ut non loquaris mihi, nisi quod verum est in nomine Domini ».
17 Et ille ait: « Vidi cunctum Israel dispersum in montibus
quasi oves non habentes pastorem. Et ait Dominus: “Non habent isti
dominum; revertatur unusquisque in domum suam in pace” ».
18 Dixit ergo rex Israel ad Iosaphat: « Numquid non dixi
tibi quia non prophetat mihi bonum sed semper malum? ».
19 Ille vero addens ait: « Propterea audi sermonem Domini:
Vidi Dominum sedentem super solium suum et omnem exercitum cæli
assistentem ei a dextris et a sinistris.
20 Et ait Dominus: “Quis decipiet Achab, ut ascendat et cadat in
Ramoth Galaad?”. Et dixit unus verba huiuscemodi et alius aliter.
21 Egressus est autem spiritus et stetit coram Domino et ait:
“Ego decipiam illum”. Cui locutus est Dominus: “In quo?”.
22 Et ille ait: “Egrediar et ero spiritus mendax in ore omnium
prophetarum eius”. Et dixit Dominus: “Decipies et prævalebis;
egredere et fac ita”.
23 Nunc igitur ecce dedit Dominus spiritum mendacii in ore omnium
prophetarum tuorum, qui hic sunt, et Dominus locutus est contra te
malum ».
24 Accessit autem Sedecias filius Chanaana et percussit Michæam
in maxillam et dixit: « Quomodo transivit spiritus Domini a me,
ut loqueretur tibi? ».
25 Et ait Michæas: « Visurus es in die illa, quando
ingredieris cubiculum intra cubiculum, ut abscondaris ».
26 Et ait rex Israel: « Tolle Michæam, et maneat apud Amon
principem civitatis et apud Ioas filium regis,
27 et dic eis: “Hæc dicit rex: Mittite virum istum in carcerem et
sustentate eum pane tribulationis et aqua angustiæ, donec revertar in
pace” ».
28 Dixitque Michæas: « Si reversus fueris in pace, non est
locutus Dominus in me ». Et ait: « Audite, populi
omnes! ».
29 Ascendit itaque rex Israel et Iosaphat rex Iudæ in Ramoth
Galaad.
30 Dixitque rex Israel ad Iosaphat: « Mutato aspectu
ineundum est prœlium; tu autem induere vestibus tuis ». Porro
rex Israel mutavit aspectum et ingressus est bellum.
31 Rex autem Syriæ præceperat principibus curruum triginta duobus
dicens: « Non pugnabitis contra minorem et maiorem quempiam,
nisi contra regem Israel solum ».
32 Cum ergo vidissent principes curruum Iosaphat, suspicati sunt
quod ipse esset rex Israel et impetu facto pugnabant contra eum. Et
exclamavit Iosaphat;
33 intellexeruntque principes curruum quod non esset rex Israel
et cessaverunt ab eo.
34 Vir autem quidam tetendit arcum in incertum sagittam dirigens
et percussit regem Israel inter iuncturas et loricam. At ille dixit
aurigæ suo: « Verte manum tuam et eice me de exercitu, quia
graviter vulneratus sum ».
35 Aggravatum est ergo prœlium in die illa; et rex Israel stabat
in curru suo contra Syros et mortuus est vespere: fluebat autem
sanguis plagæ in sinum currus.
36 Et clamor insonuit in universo exercitu ad solis occasum:
« Unusquisque revertatur in civitatem et in terram suam! ».
37 Mortuus est igitur rex et perlatus est Samariam;
sepelieruntque regem in Samaria.
38 Et laverunt currum eius in piscina Samariæ; et linxerunt canes
sanguinem eius, et scorta laverunt se iuxta verbum Domini, quod
locutus fuerat.
39 Reliqua vero gestorum Achab et universa, quæ fecit, et domus
eburnea, quam ædificavit, cunctæque urbes, quas exstruxit, nonne hæc
scripta sunt in libro annalium regum Israel?
40 Dormivit ergo Achab cum patribus suis; et regnavit Ochozias
filius eius pro eo.
41 Iosaphat vero filius Asa regnare cœperat super Iudam anno
quarto Achab regis Israel;
42 triginta quinque annorum erat, cum regnare cœpisset, et
viginti quinque annos regnavit in Ierusalem. Nomen matris eius Azuba
filia Selachi.
43 Et ambulavit in omni via Asa patris sui et non declinavit ex
ea; fecitque, quod rectum erat in conspectu Domini.
44 Verumtamen excelsa non abstulit; adhuc enim populus
sacrificabat et adolebat in excelsis.
45 Pacemque fecit Iosaphat cum rege Israel.
46 Reliqua autem gestorum Iosaphat et opera eius, quæ fortiter
gessit, et prœlia, nonne hæc scripta sunt in libro annalium regum
Iudæ?
47 Sed et reliquias prostibulorum, qui remanserant in diebus Asa
patris eius, abstulit de terra.
48 Nec erat tunc rex in Edom sed præfectus regius.
49 Rex vero Iosaphat fecerat naves Tharsis, quæ navigarent in
Ophir propter aurum; et ire non potuerunt, quia confractæ sunt in
Asiongaber.
50 Tunc ait Ochozias filius Achab ad Iosaphat: « Vadant
servi mei cum servis tuis in navibus ». Et noluit Iosaphat.
51 Dormivitque Iosaphat cum patribus suis et sepultus est cum eis
in civitate David patris sui; regnavitque Ioram filius eius pro eo.
52 Ochozias autem filius Achab regnare cœperat super Israel in
Samaria anno septimo decimo Iosaphat regis Iudæ regnavitque super
Israel duobus annis.
53 Et fecit malum in conspectu Domini et ambulavit in via patris
sui et matris suæ et in via Ieroboam filii Nabat, qui peccare fecit
Israel;
54 servivit quoque Baal et adoravit eum et irritavit Dominum,
Deum Israel, iuxta omnia, quæ fecerat pater eius.