01 Factum est autem, postquam mortuus est Saul, ut David
reverteretur a cæde Amalec et maneret in Siceleg dies duos.
02 In die autem tertia apparuit homo veniens de castris Saul
veste conscissa et pulvere aspersus caput; et, ut venit ad David,
cecidit super faciem suam et adoravit.
03 Dixitque ad eum David: « Unde venis? ». Qui ait ad
eum: « De castris Israel fugi ».
04 Et dixit ad eum David: « Quid enim factum est? Indica
mihi ». Qui ait: « Fugit populus ex prœlio, et multi
corruentes e populo mortui sunt; sed et Saul et Ionathan filius eius
interierunt ».
05 Dixitque David ad adulescentem, qui nuntiabat ei: « Unde
scis quia mortuus est Saul et Ionathan filius eius? ».
06 Et ait adulescens, qui narrabat ei: « Casu veni in montem
Gelboe, et Saul incumbebat super hastam suam. Porro currus et equites
appropinquabant ei,
07 et conversus post tergum suum vidensque me vocavit. Cui cum
respondissem: Adsum,
08 dixit mihi: “Quisnam es tu?”. Et dixi ad eum: Amalecites ego
sum.
09 Et locutus est mihi: “Sta super me et interfice me, quoniam
tenent me angustiæ, et adhuc tota anima mea in me est”.
10 Stansque super eum occidi illum; sciebam enim quod vivere non
poterat post ruinam. Et tuli diadema, quod erat in capite eius, et
armillam de brachio illius et attuli ad te dominum meum huc ».
11 Apprehendens autem David vestimenta sua scidit omnesque viri,
qui erant cum eo;
12 et planxerunt et fleverunt et ieiunaverunt usque ad vesperam
super Saul et super Ionathan filium eius et super populum Domini et
super domum Israel, quod corruissent gladio.
13 Dixitque David ad iuvenem, qui nuntiaverat ei: « Unde
es? ». Qui respondit: « Filius hominis advenæ Amalecitæ ego
sum ».
14 Et ait ad eum David: « Quare non timuisti mittere manum
tuam, ut occideres christum Domini? ».
15 Vocansque David unum de pueris ait: « Accedens irrue in
eum ». Qui percussit illum, et mortuus est.
16 Et ait ad eum David: « Sanguis tuus super caput tuum; os
enim tuum locutum est adversum te dicens: “Ego interfeci christum
Domini” ».
17 Planxit autem David planctum huiuscemodi super Saul et super
Ionathan filium eius;
18 et præcepit, ut docerent filios Iudæ canticum Arcus, sicut
scriptum est in libro Iusti, et ait:
19 « Incliti, o Israel, super montes tuos interfecti,
quomodo ceciderunt fortes!
20 Nolite annuntiare in Geth neque annuntietis in compitis
Ascalonis, ne forte lætentur filiæ Philisthim, ne exsultent filiæ
incircumcisorum.
21 Montes Gelboe, nec ros nec pluviæ veniant super vos, neque
sint agri oblationum! Quia ibi abiectus est clipeus fortium, clipeus
Saul, quasi non esset unctus oleo.
22 A sanguine interfectorum, ab adipe fortium arcus Ionathan
numquam rediit retrorsum, et gladius Saul non est reversus inanis.
23 Saul et Ionathan amabiles et decori in vita sua, in morte
quoque non sunt divisi, aquilis velociores, leonibus fortiores.
24 Filiæ Israel, super Saul flete, qui vestiebat vos coccino in
deliciis, qui præbebat ornamenta aurea cultui vestro.
25 Quomodo ceciderunt fortes in prœlio! Ionathan in excelsis tuis
occisus est.
26 Doleo super te, frater mi Ionathan, suavis nimis mihi;
mirabilis amor tuus mihi super amorem mulierum.
27 Quomodo ceciderunt fortes, et perierunt arma
bellica! ».
01 Igitur post hæc consuluit David Dominum dicens: « Num
ascendam in unam de civitatibus Iudæ? ». Et ait Dominus ad eum:
« Ascende ». Dixitque David: « Quo ascendam? ».
Et respondit ei: « In Hebron ».
02 Ascendit ergo David et duæ uxores eius, Achinoam Iezrahelites
et Abigail uxor Nabal de Carmel;
03 sed et viros, qui erant cum eo, duxit David singulos cum domo
sua, et manserunt in oppidis Hebron.
04 Veneruntque viri Iudæ et unxerunt ibi David, ut regnaret super
domum Iudæ. Et nuntiatum est David quod viri Iabes Galaad sepelissent
Saul.
05 Misit ergo David nuntios ad viros Iabes Galaad dixitque ad
eos: « Benedicti vos Domino, qui fecistis misericordiam hanc cum
domino vestro Saul et sepelistis eum.
06 Et nunc faciat quidem vobis Dominus misericordiam et
veritatem; sed et ego reddam vobis similiter bonum, eo quod feceritis
istud.
07 Nunc autem confortentur manus vestræ, et estote fortes; licet
enim mortuus sit dominus vester Saul, tamen me unxit domus Iudæ in
regem sibi ».
08 Abner autem filius Ner princeps exercitus Saul tulit Isbaal
filium Saul et duxit eum in Mahanaim
09 regemque constituit super Galaad et super Aser et super
Iezrahel et super Ephraim et super Beniamin et super Israel
universum.
10 Quadraginta annorum erat Isbaal filius Saul, cum regnare
cœpisset super Israel, et duobus annis regnavit; sola autem domus
Iudæ sequebatur David.
11 Et fuit numerus dierum, quos commoratus est David imperans in
Hebron super domum Iudæ, septem annorum et sex mensium.
12 Egressusque est Abner filius Ner et pueri Isbaal filii Saul de
Mahanaim in Gabaon.
13 Porro Ioab filius Sarviæ et pueri David egressi sunt et
occurrerunt eis iuxta piscinam Gabaon; et, cum in unum convenissent e
regione, constiterunt hi ex una parte piscinæ et illi ex altera.
14 Dixitque Abner ad Ioab: « Surgant pueri et ludant coram
nobis ». Et respondit Ioab: « Surgant ».
15 Surrexerunt ergo et transierunt numero duodecim de Beniamin ex
parte Isbaal filii Saul, et duodecim de pueris David.
16 Apprehensoque unusquisque capite comparis sui, defixit gladium
in latus contrarii, et ceciderunt simul; vocatumque est nomen loci
illius ager Laterum in Gabaon.
17 Et ortum est bellum durum valde in die illa, fugatusque est
Abner et viri Israel a pueris David.
18 Erant autem ibi tres filii Sarviæ: Ioab et Abisai et Asael.
Porro Asael cursor velocissimus fuit quasi unus ex capreis, quæ
morantur in campis.
19 Persequebatur autem Asael Abner et non declinavit ad dextram
sive ad sinistram omittens persequi Abner.
20 Respexit itaque Abner post tergum suum et ait: « Tune es
Asael? ». Qui respondit: « Ego sum ».
21 Dixitque ei Abner: « Vade ad dextram sive ad sinistram et
apprehende unum de adulescentibus et tolle tibi spolia eius ».
Noluit autem Asael omittere quin urgeret eum.
22 Rursumque locutus est Abner ad Asael: « Recede, noli me
sequi, ne compellar confodere te in terram et levare non potero
faciem meam ad Ioab fratrem tuum ».
23 Qui audire contempsit et noluit declinare. Percussit ergo eum
Abner, aversa hasta in inguine, et exiit hasta retrorsum, et mortuus
est ibi. Omnesque qui transibant per locum, in quo ceciderat Asael et
mortuus erat, subsistebant.
24 Persequentibus autem Ioab et Abisai fugientem Abner, sol
occubuit; et venerunt usque ad collem Amma, qui est ex adverso Gaiah
in via deserti in Gabaon.
25 Congregatique sunt filii Beniamin ad Abner et conglobati in
unum cuneum steterunt in summitate tumuli unius.
26 Et exclamavit Abner ad Ioab et ait: « Num usque ad
internecionem tuus mucro desæviet? An ignoras quod periculosa sit
desperatio? Usquequo non dicis populo, ut omittat persequi fratres
suos? ».
27 Et ait Ioab: « Vivit Deus, nisi locutus fuisses, usque
mane non recessisset populus persequens unusquisque fratrem
suum ».
28 Insonuit ergo Ioab bucina, et stetit omnis exercitus; nec
persecuti sunt ultra Israel neque certaverunt amplius.
29 Abner autem et viri eius abierunt per Arabam tota nocte illa
et transierunt Iordanem et, lustrato toto saltu Bethron, venerunt
Mahanaim.
30 Porro Ioab reversus, omisso Abner, congregavit omnem populum;
et defuerunt de pueris David decem et novem viri, excepto Asaele;
31 servi autem David percusserunt de Beniamin et ex viris, qui
erant cum Abner, trecentos sexaginta, qui et mortui sunt.
32 Tuleruntque Asael et sepelierunt eum in sepulcro patris sui in
Bethlehem. Et ambulaverunt tota nocte Ioab et viri, qui erant cum eo,
et in ipso crepusculo pervenerunt in Hebron.
01 Facta est ergo longa concertatio inter domum Saul et inter do
mum David: David semper invalescens, domus autem Saul decrescens
cotidie.
02 Nati quoque sunt filii David in Hebron. Fuitque primogenitus
eius Amnon de Achinoam Iezrahelitide,
03 et post eum Cheleab de Abigail uxore Nabal de Carmel, porro
tertius Absalom filius Maacha filiæ Tholmai regis Gesur,
04 quartus autem Adonias filius Haggith et quintus Saphatia
filius Abital,
05 sextus quoque Iethraam de Egla uxore David. Hi nati sunt David
in Hebron.
06 Cum ergo esset prœlium inter domum Saul et domum David, Abner
filius Ner regebat domum Saul.
07 Fuerat autem Sauli concubina nomine Respha filia Aia. Dixitque
Isbaal ad Abner:
08 « Quare ingressus es ad concubinam patris mei? ».
Qui iratus nimis propter verba Isbaal ait: « Numquid caput canis
ego sum de Iuda? Hodie facio misericordiam super domum Saul patris
tui et super fratres et proximos eius et non tradidi te in manu
David. Et tu requisisti in me quod argueres pro muliere hodie.
09 Hæc faciat Deus Abner et hæc addat ei, nisi, quomodo iuravit
Dominus David, sic faciam cum eo,
10 ut transferatur regnum de domo Saul, et confirmetur thronus
David super Israel et super Iudam a Dan usque Bersabee ».
11 Et non potuit respondere ei quidquam, quia metuebat illum.
12 Misit ergo Abner nuntios ad David pro se dicentes:
« Cuius est terra? », et ut loquerentur: « Fac mecum
amicitias, et erit manus mea tecum, et reducam ad te universum
Israel ».
13 Qui ait: « Optime, ego faciam tecum amicitias, sed unam
rem peto a te dicens: Non videbis faciem meam, nisi prius adduxeris
Michol filiam Saul; et sic venies et videbis me ».
14 Misit autem David nuntios ad Isbaal filium Saul dicens: “Redde
uxorem meam Michol, quam despondi mihi centum præputiis
Philisthim ».
15 Misit ergo Isbaal et tulit eam a viro suo Phaltiel filio Lais.
16 Sequebaturque eam vir suus plorans usque Bahurim; et dixit ad
eum Abner: « Vade, revertere ». Qui reversus est.
17 Sermonem quoque intulit Abner ad seniores Israel dicens:
« Tam heri quam nudiustertius quærebatis David, ut regnaret
super vos;
18 nunc ergo facite, quoniam Dominus locutus est ad David dicens:
“In manu servi mei David salvabo populum meum Israel de manu
Philisthim et omnium inimicorum eius” ».
19 Locutus est autem Abner etiam ad Beniamin; et abiit, ut
loqueretur ad David in Hebron omnia, quæ placuerant Israel et
universo Beniamin.
20 Venitque ad David in Hebron cum viginti viris, et fecit David
Abner et viris eius, qui venerant cum eo, convivium.
21 Et dixit Abner ad David: « Surgam, ut congregem ad te
dominum meum regem omnem Israel, et ineant tecum fœdus, et imperes
omnibus, sicut desiderat anima tua ». Cum ergo deduxisset David
Abner, et ille isset in pace,
22 pueri David et Ioab venerunt ab expeditione cum præda magna.
Abner autem non erat cum David in Hebron, quia iam dimiserat eum, et
profectus fuerat in pace,
23 et Ioab et omnis exercitus, qui erat cum eo, postea venerant.
Nuntiatum est itaque Ioab a narrantibus: « Venit Abner filius
Ner ad regem, et dimisit eum, et abiit in pace ».
24 Et ingressus est Ioab ad regem et ait: « Quid fecisti?
Ecce venit Abner ad te; quare dimisisti eum, et abiit et recessit?
25 Ignoras Abner filium Ner? Certe ad hoc venit, ut deciperet te
et sciret exitum tuum et introitum tuum et nosset omnia quæ
agis ».
26 Egressus itaque Ioab a David misit nuntios post Abner, et
reduxerunt eum a cisterna Sira, ignorante David.
27 Cumque redisset Abner in Hebron, seorsum abduxit eum Ioab ad
medium portæ, ut loqueretur ei quiete, et percussit illum ibi in
inguine, et mortuus est in ultionem sanguinis Asael fratris eius.
28 Quod cum audisset David rem iam gestam, ait: « Mundus ego
sum et regnum meum apud Dominum usque in sempiternum a sanguine Abner
filii Ner;
29 et veniat super caput Ioab et super omnem domum patris eius,
nec deficiat de domo Ioab fluxum morbidum sustinens, leprosus et
tenens fusum et cadens gladio et indigens pane ».
30 Igitur Ioab et Abisai frater eius interfecerunt Abner, eo quod
occidisset Asael fratrem eorum in Gabaon in prœlio.
31 Dixit autem David ad Ioab et ad omnem populum, qui erat cum
eo: « Scindite vestimenta vestra et accingimini saccis et
plangite ante exequias Abner ». Porro rex David sequebatur
feretrum.
32 Cumque sepelissent Abner in Hebron, levavit rex David vocem
suam et flevit super tumulum Abner; flevit autem et omnis populus.
33 Plangensque rex et lugens Abner ait: « Numquid, ut mori
solent insensati, mori debuit Abner?
34 Manus tuæ ligatæ non erant, et pedes tui non erant compedibus
aggravati; sed, sicut solent cadere coram filiis iniquitatis,
corruisti ». Congeminansque omnis populus flevit super eum.
35 Cumque venisset universa multitudo reficere David pane clara
adhuc die, iuravit David dicens: « Hæc faciat mihi Deus et hæc
addat, si ante occasum solis gustavero panem vel aliud
quidquam ».
36 Omnisque populus audivit; et placuit eis, sicut cuncta, quæ
fecit rex, bona erant in conspectu totius populi.
37 Et cognovit omne vulgus et universus Israel in die illa
quoniam non actum fuisset a rege, ut occideretur Abner filius Ner.
38 Dixit quoque rex ad servos suos: « Num ignoratis quoniam
princeps et maximus cecidit hodie in Israel?
39 Ego vero adhuc debilis sum, quamvis sim unctus rex; viri autem
isti filii Sarviæ duriores sunt quam ego. Retribuat Dominus facienti
malum iuxta malitiam suam ».
01 Audivit autem Isbaal filius Saul quod cecidisset Abner in
Hebron, et dissolutæ sunt manus eius, omnisque Israel perturbatus
est.
02 Duo autem viri duces turmarum erant filio Saul, nomen uni
Baana et nomen alteri Rechab filii Remmon Berothitæ de filiis
Beniamin; siquidem et Beroth reputata est in Beniamin.
03 Fugerant enim Berothitæ in Getthaim, factique sunt ibi advenæ
usque in tempus hoc.
04 Erat autem Ionathan filio Saul filius debilis pedibus.
Quinquennis enim fuit, quando venit nuntius de Saul et Ionathan ex
Iezrahel. Tollens itaque eum nutrix sua fugit; cumque festinaret, ut
fugeret, cecidit et claudus effectus est habuitque vocabulum
Meribbaal.
05 Venientes igitur filii Remmon Berothitæ, Rechab et Baana,
ingressi sunt, fervente die, domum Isbaal, qui dormiebat super
stratum suum meridie; et ostiaria domus purgans triticum obdormivit.
06 Ingressi sunt ergo usque interiora domus et percusserunt eum
in inguine Rechab et Baana frater eius et fugerunt.
07 Cum autem ingressi fuissent domum, ille dormiebat super lectum
suum in conclavi, et percutientes interfecerunt eum; sublatoque
capite eius, abierunt per viam Arabæ tota nocte.
08 Et attulerunt caput Isbaal ad David in Hebron dixeruntque ad
regem: « Ecce caput Isbaal filii Saul inimici tui, qui quærebat
animam tuam; et dedit Dominus domino meo regi ultiones hodie de Saul
et de semine eius ».
09 Respondens autem David Rechab et Baana fratri eius filiis
Remmon Berothitæ dixit ad eos: « Vivit Dominus, qui eruit animam
meam de omni angustia,
10 quoniam eum, qui annuntiaverat mihi et dixerat: “Mortuus est
Saul”, qui putabat se prospera nuntiare, tenui et occidi in Siceleg,
cui oportebat me dare mercedem pro nuntio;
11 quanto magis nunc, cum homines impii interfecerunt virum
innoxium in domo sua super lectum suum, non quæram sanguinem eius de
manu vestra et auferam vos de terra? ».
12 Præcepit itaque David pueris, et interfecerunt eos;
præcidentesque manus et pedes eorum suspenderunt eos super piscinam
in Hebron. Caput autem Isbaal tulerunt et sepelierunt in sepulcro
Abner in Hebron.
01 Et venerunt universæ tribus Is ræl ad David in Hebron dicen
tes: « Ecce nos os tuum et caro tua sumus.
02 Sed et heri et nudiustertius, cum esset Saul rex super nos, tu
eras educens et reducens Israel. Dixit autem Dominus ad te: “Tu
pasces populum meum Israel et tu eris dux super Israel” ».
03 Venerunt quoque omnes senes Israel ad regem in Hebron, et
percussit cum eis rex David fœdus in Hebron coram Domino; unxeruntque
David in regem super Israel.
04 Triginta annorum erat David, cum regnare cœpisset, et
quadraginta annis regnavit:
05 in Hebron regnavit super Iudam septem annis et sex mensibus;
in Ierusalem autem regnavit triginta tribus annis super omnem Israel
et Iudam.
06 Et abiit rex et omnes viri, qui erant cum eo, in Ierusalem ad
Iebusæum habitatorem terræ. Qui dixit ad David: “Non ingredieris huc,
sed depellent te cæci et claudi », significantes: « Non
ingredietur David huc ».
07 Cepit autem David arcem Sion: hæc est civitas David.
08 Dixerat enim David in die illa: « Omnis, qui percutiet
Iebusæum, attingat per cuniculum fontis claudos et cæcos exosos animæ
David ». Idcirco dicitur in proverbio: « Cæcus et claudus
non intrabunt in domum ».
09 Habitavit autem David in arce et vocavit eam Civitatem David;
et ædificavit per gyrum a Mello et intrinsecus.
10 Et ibat proficiens atque succrescens, et Dominus, Deus
exercituum, erat cum eo.
11 Misit quoque Hiram rex Tyri nuntios ad David et ligna cedrina
et artifices lignorum artificesque lapidum pro parietibus; et
ædificaverunt domum David.
12 Et cognovit David quoniam confirmasset eum Dominus regem super
Israel et quoniam exaltasset regnum eius super populum suum Israel.
13 Accepitque David adhuc concubinas et uxores de Ierusalem,
postquam venerat de Hebron; natique sunt David et alii filii et
filiæ.
14 Et hæc nomina eorum, qui nati sunt ei in Ierusalem: Samua et
Sobab et Nathan et Salomon
15 et Iebahar et Elisua et Napheg
16 et Iaphia et Elisama et Eliada et Eliphalet.
17 Audierunt vero Philisthim quod unxissent David regem super
Israel et ascenderunt universi, ut quærerent David. Quod cum audisset
David, descendit in præsidium;
18 Philisthim autem venientes diffusi sunt in valle Raphaim.
19 Et consuluit David Dominum dicens: « Si ascendam ad
Philisthim? Et si dabis eos in manu mea? ». Et dixit Dominus ad
David: “Ascende, quia tradens dabo Philisthim in manu tua ».
20 Venit ergo David in Baalpharasim (id est Dominus diruptionum);
et percussit eos ibi et dixit: “Divisit Dominus inimicos meos coram
me, sicut dividuntur aquæ ». Propterea vocatum est nomen loci
illius Baalpharasim.
21 Et reliquerunt ibi sculptilia sua, quæ tulit David et viri
eius.
22 Et addiderunt adhuc Philisthim ut ascenderent et diffusi sunt
in valle Raphaim.
23 Consuluit autem David Dominum, qui respondit: « Non
ascendas, sed gyra post tergum eorum et venies ad eos ex adverso
arborum celthium
24 et, cum audieris sonitum gradientis in cacumine arborum
celthium, tunc inibis prœlium, quia tunc egredietur Dominus ante
faciem tuam, ut percutiat castra Philisthim ».
25 Fecit itaque David, sicut præceperat ei Dominus; et percussit
Philisthim de Gabaon usque dum venias Gazer.