01 Et hæc verba, quæ scripsit Baruch filius Neriæ filii Maasiæ
filii Sedeciæ filii Asadei filii Helciæ in Babylone,
02 in anno quinto, in septima die mensis, in tempore quo ceperunt
Chaldæi Ierusalem et incenderunt eam igni.
03 Et legit Baruch verba libri huius in aures Iechoniæ filii
Ioachim regis Iudæ et in aures omnis populi venientis ad librum
04 et in aures potentium et filiorum regum et in aures seniorum
et in aures omnis populi a minimo usque ad maximum universorum
habitantium in Babylonia, ad flumen Sud.
05 Et flebant et ieiunabant et orabant in conspectu Domini.
06 Et collegerunt argentum, prout poterant manus singulorum,
07 et miserunt in Ierusalem ad Ioachim filium Helciæ filii Salom
sacerdotem et ad sacerdotes et ad omnem populum, qui inventi sunt cum
illo in Ierusalem,
08 cum acciperet vasa domus Domini, quæ ablata fuerant de templo,
ut referret ea in terram Iudæ, decima die mensis Sivan: vasa
argentea, quæ fecit Sedecias filius Iosiæ rex Iudæ,
09 postquam adduxit Nabuchodonosor rex Babylonis Iechoniam et
principes et inclusores et potentes et populum terræ ex Ierusalem et
induxit eos in Babylonem.
10 Et dixerunt: “Ecce misimus ad vos pecuniam; emite ex ea
pecunia holocausta et pro peccato et tus et facite oblationem et
afferte super altare Domini Dei nostri;
11 et orate pro vita Nabuchodonosor regis Babylonis et pro vita
Balthasar filii eius, ut sint dies eorum, sicuti sunt dies cæli super
terram;
12 et dabit Dominus virtutem nobis et illuminabit oculos nostros,
et vivemus sub umbra Nabuchodonosor regis Babylonis et sub umbra
Balthasar filii eius et serviemus eis multis diebus et inveniemus
gratiam in conspectu eorum.
13 Et orate pro nobis ad Dominum Deum nostrum, quia peccavimus
Domino Deo nostro, et non avertit se indignatio Domini et ira eius a
nobis usque in hunc diem.
14 Et legetis librum hunc, quem misimus ad vos recitari in domo
Domini, in die sollemni et in diebus constitutis,
15 et dicetis: Domino Deo nostro iustitia, nobis autem confusio
faciei, sicut hodiernus dies homini Iudæ et habitatoribus Ierusalem
16 et regibus nostris et principibus nostris et sacerdotibus
nostris et prophetis nostris et patribus nostris:
17 peccavimus enim ante Dominum et non credidimus ei
18 et non audivimus vocem Domini Dei nostri, ut ambularemus in
mandatis Domini, quæ dedit ante faciem nostram.
19 A die qua Dominus eduxit patres nostros de terra Ægypti et
usque ad hanc diem eramus contumaces in Dominum Deum nostrum et
temere egimus, ne audiremus vocem eius,
20 et adhæserunt nobis mala et maledictio, quam constituit
Dominus Moysi servo suo in die, qua eduxit patres nostros de terra
Ægypti dare nobis terram fluentem lac et mel, sicut hic dies.
21 Et non audivimus vocem Domini Dei nostri secundum omnia verba
prophetarum, quos misit ad nos,
22 et abivimus unusquisque in sensu cordis nostri mali ad
serviendum diis alienis, facientes mala sub oculis Dei nostri.
01 Et statuit Dominus verbum suum, quod locutus est super nos et
super iudices nostros, qui iudicabant Israel, et super reges nostros
et super principes nostros et super omnem hominem Israel et Iudæ,
02 ut induceret super nos mala magna, quæ non sunt facta sub omni
cælo, secundum quæ fecit in Ierusalem, secundum ea quæ scripta sunt
in lege Moysi,
03 comedere nos unumquemque carnes filii sui et unumquemque
carnes filiæ suæ.
04 Et dedit illos subditos omnibus regnis, quæ in circuitu nostro
sunt, in opprobrium et in desolationem in omnibus populis, qui in
circuitu nostro sunt, quo dispersit illos Dominus,
05 et facti sunt subtus et non supra, quia peccavimus Deo nostro
non obœdiendo voci eius.
06 Domino Deo nostro iustitia, nobis autem et patribus nostris
confusio faciei, sicut hic dies;
07 quæ locutus est Dominus super nos, omnia mala hæc venerunt
super nos,
08 et non sumus deprecati faciem Domini, ut averteremur
unusquisque a cogitationibus cordis nostri pessimi.
09 Et vigilavit Dominus super mala et induxit ea super nos, quia
iustus est Dominus in omnibus operibus suis, quæ mandavit nobis.
10 Et non obœdivimus voci eius, ut ambularemus in præceptis
Domini, quæ dedit ante faciem nostram.
11 Et nunc, Domine, Deus Israel, qui eduxisti populum tuum de
terra Ægypti in manu valida, in signis et portentis et in virtute
magna et in brachio excelso et fecisti tibi nomen, sicut hic dies,
12 peccavimus, impie fecimus, inique egimus, Domine Deus noster,
in omnibus iustificationibus tuis.
13 Avertatur ira tua a nobis, quia derelicti sumus pauci in
gentibus, quo dispersisti nos.
14 Exaudi, Domine, orationem nostram et deprecationem nostram et
eripe nos propter te et da nobis gratiam ante faciem eorum, qui nos
abduxerunt,
15 ut sciat omnis terra quia tu es Dominus Deus noster, et quia
nomen tuum invocatum est super Israel et super genus eius.
16 Domine, prospice de domo sancta tua et attende in nos;
inclina, Domine, aurem tuam et audi.
17 Aperi, Domine, oculos tuos et vide, quia non mortui, qui in
inferno sunt, quorum spiritus ablatus est a visceribus eorum, dabunt
gloriam et iustificationem Domino,
18 sed anima, quæ tristis est super magnitudinem, quæ incedit
curva et infirma, et oculi deficientes et anima esuriens dabunt tibi
gloriam et iustitiam, Domine.
19 Quia non in iustificationibus patrum nostrorum et regum
nostrorum nos prosternimus preces nostras ante faciem tuam, Domine
Deus noster;
20 quia immisisti indignationem tuam et iram tuam super nos,
sicut locutus es in manibus puerorum tuorum prophetarum dicens:
21 “Sic dicit Dominus: Inclinate umerum vestrum et servite regi
Babylonis et sedebitis super terram, quam dedi patribus vestris.
22 Et si non audieritis vocem Domini, ut serviatis regi
Babylonis, deficere faciam a civitatibus Iudæ et a plateis Ierusalem
23 vocem lætitiæ et vocem iucunditatis et vocem sponsi et vocem
sponsæ, et erit omnis terra sine vestigio ab inhabitantibus”.
24 Et non audivimus vocem tuam, ut serviremus regi Babylonis; et
statuisti verba tua, quæ locutus es in manibus puerorum tuorum
prophetarum, ut eicerentur ossa regum nostrorum et ossa patrum
nostrorum de loco suo;
25 et ecce sunt proiecta in calore diei et in gelu noctis, et
mortui sunt in doloribus malis, in fame et in gladio et in peste.
26 Et posuisti domum, super quam invocatum est nomen tuum, sicut
hic dies propter malitiam domus Israel et domus Iudæ.
27 Et fecisti in nos, Domine Deus noster, secundum omnem
moderationem tuam et secundum omnem miserationem tuam magnam,
28 sicut locutus es in manu pueri tui Moysi in die, quo mandasti
ei scribere legem tuam coram filiis Israel
29 dicens: “Si non audieritis vocem meam, profecto turba hæc
magna et multa convertetur in parvam inter gentes, quo eos dispergam;
30 quia scivi quod me non audient, quia populus est dura cervice.
Et convertentur ad cor suum in terra captivitatis suæ
31 et scient quia ego Dominus Deus illorum, et dabo illis cor
intellegens et aures audientes,
32 et laudabunt me in terra captivitatis suæ et memores erunt
nominis mei;
33 et avertent se a dorso suo duro et a nequissimis
adinventionibus suis, quia memores erunt viæ patrum suorum, qui
peccaverunt coram Domino.
34 Et convertam eos in terram, quam iuravi patribus eorum,
Abraham, Isaac et Iacob; et possidebunt eam et multiplicabo eos, et
non minorabuntur;
35 et statuam illis testamentum æternum, ut sim illis in Deum, et
ipsi erunt mihi in populum, et ultra iam non movebo populum meum
Israel a terra, quam dedi illis”.
01 Domine omnipotens, Deus Is ræl, anima in angustiis et spiri
tus anxius clamat ad te.
02 Audi, Domine, et miserere, quia peccavimus in conspectu tuo;
03 quia tu sedens es in æternum, et nos pereuntes in æternum.
04 Domine omnipotens, Deus Israel, audi nunc orationem
defunctorum Israel et filiorum eorum, qui peccaverunt in conspectu
tuo, qui non audierunt vocem Domini Dei sui, et adhæserunt nobis
mala.
05 Noli memor esse iniquitatum patrum nostrorum, sed memor esto
manus tuæ et nominis tui in hoc tempore,
06 quia tu es Dominus Deus noster, et laudabimus te, Domine,
07 quia propter hoc dedisti timorem tuum in cor nostrum, ut
invocaremus nomen tuum; et laudabimus te in captivitate nostra, quia
avertimus a corde nostro omnem iniquitatem patrum nostrorum, qui
peccaverunt in conspectu tuo.
08 Ecce nos hodie in captivitate nostra, quo nos dispersisti in
opprobrium et in maledictum et in expiationem, secundum omnes
iniquitates patrum nostrorum, qui discesserunt a Domino Deo
nostro ».
09 Audi, Israel, mandata vitæ; auribus percipite, ut sciatis
prudentiam.
10 Quid est, Israel? Quid est quod in terra es inimicorum?
11 Inveterasti in terra aliena, coinquinatus es mortuis,
reputatus es cum eis, qui apud inferos sunt.
12 Dereliquisti fontem sapientiæ!
13 Si in via Dei ambulasses, habitasses in pace in æternum.
14 Disce, ubi sit prudentia, ubi fortitudo, ubi sit intellectus,
ut scias simul, ubi sit longiturnitas dierum et vita, ubi sit lumen
oculorum et pax.
15 Quis invenit locum eius? Et quis intravit in thesauros eius?
16 Ubi sunt principes gentium et qui dominantur bestiis, quæ sunt
super terram,
17 qui in avibus cæli ludunt,
18 qui argentum thesaurizant et aurum, in quo confidunt homines,
neque est finis acquisitionis eorum; qui argentum fabricant et
solliciti sunt, nec est inquisitio operum illorum?
19 Exterminati sunt et ad inferos descenderunt, et alii loco
eorum surrexerunt.
20 Iuvenes viderunt lumen et habitaverunt super terram; viam
autem disciplinæ non cognoverunt
21 nec intellexerunt semitas eius; neque susceperunt eam filii
eorum, a via eorum longe facti sunt.
22 Neque audita est in Chanaan neque visa est in Theman.
23 Filii quoque Agar, qui exquirunt sapientiam super terram,
negotiatores Merran et Theman et fabulatores et inquisitores
prudentiæ: viam autem sapientiæ non cognoverunt neque commemorati
sunt semitas eius.
24 O Israel, quam magna est domus Dei, et ingens locus
possessionis eius!
25 Magnus est et non habet finem, excelsus est et immensus.
26 Ibi fuerunt gigantes nominati illi, qui ab initio fuerunt,
statura magna, scientes bellum.
27 Non illos elegit Deus neque viam disciplinæ dedit illis;
28 et perierunt, quia non habuerunt prudentiam, perierunt propter
insipientiam suam.
29 Quis ascendit in cælum et accepit eam et deduxit eam de
nubibus?
30 Quis transfretavit mare et invenit eam et apportabit eam auro
electo?
31 Non est qui noverit viam eius, neque qui cogitet semitam eius.
32 Sed qui scit omnia, novit eam, adinvenit eam prudentia sua;
qui composuit terram in æternum tempus, implevit eam iumentis
quadrupedibus;
33 qui mittit lumen et vadit, vocavit illud, et obœdivit ei in
tremore.
34 Stellæ autem splenduerunt in custodiis suis et lætatæ sunt.
35 Vocavit eas, et dixerunt: “Adsumus”; luxerunt cum lætitia ei,
qui fecit eas.
36 Hic est Deus noster, non æstimabitur alter adversus eum.
37 Invenit omnem viam disciplinæ et dedit eam Iacob puero suo et
Israel dilecto suo.
38 Post hæc super terram visa est et inter homines conversata
est.
01 Ipsa est liber præceptorum Dei et lex, quæ permanet in æter
num. Omnes, qui tenent eam, ad vitam; qui autem relinquunt eam,
morientur.
02 Convertere, Iacob, et apprehende eam; perambula ad splendorem
in lumine eius.
03 Noli dare alteri gloriam tuam et dignitates tuas genti alienæ.
04 Beati sumus, Israel, quia, quæ placent Deo, nobis nota sunt.
05 Confide, popule meus, memoria Israel:
06 venumdati estis gentibus non in perditionem, sed, quia
irritastis Deum, traditi estis adversariis.
07 Exacerbastis enim eum, qui fecit vos, sacrificantes dæmonibus
et non Deo.
08 Obliti autem estis Deum, qui vos pavit, Deum æternum, et
contristastis eam, quæ vos enutrivit, Ierusalem.
09 Vidit enim supervenientem vobis iram a Deo et dixit:
« Audite, vicinæ Sion: Superinduxit mihi Deus luctum magnum.
10 Vidi enim captivitatem filiorum meorum et filiarum, quam
superinduxit illis Æternus.
11 Nutrivi enim illos cum iucunditate, dimisi autem illos cum
fletu et luctu.
12 Nemo gaudeat super me, viduam et derelictam a multis; desolata
sum propter peccata filiorum meorum, quia declinaverunt a lege Dei.
13 Iustificationes autem eius non cognoverunt neque ambulaverunt
in viis mandatorum Dei neque semitas disciplinæ in iustitia eius
ingressi sunt.
14 Veniant vicinæ Sion; et memores estote captivitatis filiorum
meorum et filiarum, quam superinduxit illis Æternus.
15 Superinduxit enim illis gentem de longinquo, gentem improbam
et alterius linguæ, qui non sunt reveriti senem neque parvulorum
miserti sunt
16 et abduxerunt dilectos viduæ et a filiabus unicam
desolaverunt ».
17 Ego autem, quid possum adiuvare vos?
18 Qui enim superinduxit in vos mala, eripiet vos de manu
inimicorum vestrorum.
19 Abite, filii, abite; ego enim derelicta sum sola.
20 Exui me stola pacis, indui autem me cilicio obsecrationis meæ,
clamabo ad Æternum in diebus meis.
21 Confidite, filii, clamate ad Deum, et eripiet vos de
dominatione, de manu inimicorum.
22 Ego enim speravi ab Æterno salutem vestram; et venit mihi
gaudium a Sancto super misericordia, quæ veniet vobis cito ab Æterno,
salutari vestro.
23 Emisi enim vos cum luctu et fletu; reddet autem mihi vos Deus
cum gaudio et lætitia in æternum.
24 Nam, sicut nunc viderunt vicinæ Sion vestram captivitatem, sic
videbunt cito a Deo vestram salutem, quæ superveniet vobis cum magna
gloria et splendore Æterni.
25 Filii, patienter sustinete iram, quæ vobis a Deo supervenit;
persecutus est te inimicus tuus, sed cito videbis perditionem in
cervicem eorum ascendentem.
26 Delicati mei ambulaverunt vias asperas, ducti sunt ut grex
direptus ab inimicis.
27 Confidite, filii, et clamate ad Deum; erit enim vestra ab
inductore memoria.
28 Nam sicut fuit mens vestra, ut erraretis a Deo, conversi
decuplate studium quærendi eum;
29 qui enim induxit in vos mala, inducet in vos æternam
iucunditatem cum salute vestra.
30 Confide, Ierusalem; consolabitur enim te, qui te nominavit.
31 Miseri, qui te nocuerunt et qui exsultati sunt in casu tuo!
32 Miseræ civitates, quibus servierunt filii tui; misera, quæ
accepit filios tuos!
33 Sicut enim gavisa est in tua ruina et lætata est in tuo casu,
ita contristabitur in sua solitudine.
34 Et amputabo exsultationem multitudinis, et lætitia eius erit
in luctum.
35 Ignis enim superveniet illi ab Æterno in dies longinquos, et
inhabitabitur a dæmoniis plurimum temporis.
36 Circumspice ad orientem, Ierusalem, et vide iucunditatem, quæ
a Deo tibi superventura est.
37 Ecce veniunt filii tui, quos emisisti, veniunt congregati ab
ortu usque ad occasum verbo Sancti, gaudentes in Dei gloria.
01 Exue te, Ierusalem, stola luctus et vexationis tuæ et indue te
decore eius, quæ a Deo tibi data est gloriæ in æternum.
02 Circumda te diploide iustitiæ, quæ a Deo est, et impone mitram
capiti tuo gloriæ Æterni.
03 Deus enim ostendet omni, quod sub cælo est, splendorem tuum.
04 Vocabitur enim nomen tuum a Deo in æternum: Pax iustitiæ et
Gloria culturæ Dei.
05 Surge, Ierusalem, et sta in excelso et circumspice ad orientem
et vide congregatos filios tuos a solis ortu usque ad occasum verbo
Sancti, gaudentes in memoria Dei.
06 Exierunt enim abs te pedites abducti ab inimicis; inducet
autem illos ad te portatos cum gloria sicut thronum regni;
07 constituit enim Deus humiliare omnem montem excelsum et rupes
perennes et convalles implere ad æqualitatem terræ, ut ingrediatur
Israel in securitate gloriæ Dei.
08 Obumbrabunt autem et silvæ et omne lignum suavitatis Israel ex
præcepto Dei.
09 Præibit enim Deus Israel cum lætitia in lumine maiestatis suæ,
cum misericordia et iustitia, quæ est ab ipso.
01 Propter peccata, quæ peccastis ante Deum, abducemini in
Babyloniam captivi a Nabuchodonosor rege Babyloniorum.
02 Ingressi itaque in Babylonem, eritis illic annis pluribus et
tempus longum usque ad generationes septem; post hoc autem educam vos
inde cum pace.
03 Nunc autem videbitis in Babylone deos argenteos et aureos et
ligneos in umeris portari, ostentantes metum gentibus.
04 Cavete ergo, ne et vos assimilati assimilemini alienigenis, et
metus vos capiat in ipsis.
05 Videntes turbam ante et retro adorantem eos, dicite autem in
corde vestro: « Te oportet adorare, Domine ».
06 Angelus enim meus vobiscum est; ipse autem exquiret animas
vestras.
07 Nam lingua eorum polita a fabro; ipsa etiam inaurata et
inargentata falsa sunt et non possunt loqui.
08 Et sicut virgini ornatum amanti, accepto auro fabricantur
09 coronas super capita deorum suorum. Interdum autem accidit
etiam, ut sacerdotes, subtrahentes a diis aurum et argentum, erogent
illud in semetipsos
10 et dent ex ipso et prostitutis in lupanari. Et ornant illos ut
homines vestimentis, deos argenteos et aureos et ligneos.
11 Hi autem non liberantur ab ærugine et tinea.
12 Opertis illis veste purpurea, extergunt faciem eorum propter
pulverem domus, qui est plurimus super eos.
13 Et sceptrum habet ut homo, iudex regionis, qui in se peccantem
non interficiet.
14 Habet etiam gladium in manu dextera et securim, se autem de
bello et a latronibus non liberabit. Unde notum est quia non sunt
dii;
15 non ergo timueritis eos. Sicut enim vas hominis confractum
inutile fit, tales sunt dii eorum.
16 Collocatis illis in domo, oculi eorum pleni sunt pulvere ex
pedibus introeuntium.
17 Et sicut alicui, qui regem offendit, circumsæptæ sunt aulæ,
tamquam ad mortem ducto, domus eorum muniunt sacerdotes ostiis et
clausuris et seris, ne a latronibus exspolientur.
18 Lucernas accendunt et quidem plures quam sibi ipsis, quarum
nullam videre possunt.
19 Sunt autem sicut trabes in domo; corda vero eorum dicunt
elingere serpentes, qui de terra sunt; dum comedunt eos et
vestimentum eorum, non sentiunt.
20 Nigræ fiunt facies eorum a fumo, qui in domo fit.
21 Super corpus eorum et super caput volitant noctuæ et
hirundines et aves, similiter et cattæ.
22 Unde scietis quia non sunt dii; non ergo timueritis eos.
23 Aurum enim, quod circa se habent ad speciem, nisi aliquis
exterserit æruginem, non fulgebit; neque enim, cum conflabantur,
sentiebant.
24 Ex omni pretio empta sunt, in quibus spiritus non est.
25 Sine pedibus, in umeris portantur, ostentantes ignobilitatem
suam hominibus; confunduntur et, qui excolunt ea,
26 propter quod, ne forte cadat in terram, per ipsos erigetur.
Neque, si quis illud erectum statuerit, per semetipsum movebitur
neque, si inclinatum fuerit, erigetur; sed sicut mortuis munera illis
apponuntur.
27 Hostias vero eorum sacerdotes eorum vendunt et abutuntur;
similiter et uxores eorum, ex ipsis partes sale condientes, neque
mendico neque infirmo aliquid impertiunt. De sacrificiis eorum
menstruatæ et fetæ contingunt.
28 Scientes itaque ex his quia non sunt dii, ne timueritis eos.
29 Unde enim vocabuntur dii? Quia mulieres apponunt diis
argenteis et aureis et ligneis,
30 et in domibus illorum sacerdotes sedent habentes tunicas
scissas et capita et barbam rasam, quorum capita nuda sunt.
31 Rugiunt autem clamantes coram diis suis sicut in cena mortui.
32 A vestimento eorum auferunt sacerdotes et vestiunt uxores suas
et filios suos.
33 Neque si quid mali patiantur ab aliquo neque si bonum,
poterint retribuere; neque constituere regem possunt neque auferre.
34 Similiter neque divitias neque æs poterunt dare. Si quis illis
votum voverit nec reddiderit, non requirent.
35 De morte hominem non liberabunt neque infirmiorem a potentiore
eripient.
36 Hominem cæcum ad visum non restituent, de necessitate hominem
non liberabunt.
37 Viduæ non miserebuntur neque orphano benefacient.
38 Lapidibus de monte similes sunt, lignea et inaurata et
inargentata; qui autem excolunt illa, confundentur.
39 Quomodo ergo æstimandum aut dicendum est esse illos deos?
40 Adhuc etiam ipsi Chaldæi non honorant ea; qui cum viderint
mutum non posse loqui, afferunt Bel postulantes illum loqui,
41 quasi ipse possit sentire. Et non possunt ipsi, cum
intellexerint, relinquere ea; sensum enim non habent.
42 Mulieres autem circumdatæ funibus in viis sedent succendentes
furfurem;
43 cum autem aliqua ex ipsis, attracta ab aliquo transeunte,
dormierit cum eo, proximæ suæ exprobrat quod ea non sit digna habita,
sicut ipsa, neque funis eius diruptus.
44 Omnia autem, quæ illis fiunt, falsa sunt; quomodo ergo
æstimandum est aut dicendum illos esse deos?
45 A fabris et ab aurificibus facti sunt; nihil aliud erunt, nisi
id quod volunt artifices.
46 Ipsi etiam, qui ea faciunt, non erunt multi temporis; itaque
numquid possunt, quæ ab ipsis fabricata sunt, esse dii?
47 Reliquerunt enim falsa et opprobrium postea futuris.
48 Nam cum supervenerit illis prœlium et mala, cogitant apud se
sacerdotes, ubi se abscondant cum illis.
49 Quomodo ergo non est sentiendum quia non sunt dii, qui nec
liberant se de bello nec de malis?
50 Nam cum sint lignea et inaurata et inargentata, scietur postea
quia falsa sunt; gentibus universis et regibus manifestum erit quia
non sunt dii sed opera manuum hominum, et nullum Dei opus in illis
est.
51 Cui ergo non notum est quod non sunt dii?
52 Regem enim regioni non suscitabunt neque pluviam hominibus
dabunt.
53 Iudicium quoque eorum non discernent nec regiones liberabunt
iniuriam patientes, quia nihil possunt sicut corniculæ inter medium
cæli et terræ.
54 Etenim cum inciderit in domum deorum ligneorum vel inauratorum
vel inargentatorum ignis, sacerdotes quidem ipsorum fugient et
liberabuntur; ipsi vero sicut trabes in medio comburentur.
55 Regi autem et hostibus non resistent. Quomodo ergo æstimandum
est aut recipiendum quia dii sunt?
56 Neque a furibus neque a latronibus se liberabunt dii lignei et
inaurati et inargentati;
57 quibus hi fortiores sunt, quia aurum et argentum et
vestimentum, quo operti sunt, auferent illis et abibunt; nec illi
sibi auxilium ferent.
58 Itaque melius est esse regem ostentantem virtutem suam aut vas
in domo utile, quo uti potest is, qui possidet illud, quam falsi dii,
aut etiam ostium in domo, quod custodit, quæ in ea sunt, quam falsi
dii, et columna lignea in regiis quam falsi dii.
59 Sol quidem et luna et sidera, cum sint splendida et emissa ad
utilitates, obœdiunt;
60 similiter et fulgur cum apparuerit, perspicuum est; eodem modo
et spiritus in omni regione spirat;
61 et nubes, quibus cum imperatum fuerit a Deo perambulare
universum orbem, perficiunt, quod imperatum est;
62 ignis etiam missus desuper, ut consumat montes et silvas,
facit, quod præceptum est: hæc autem neque speciebus neque virtutibus
uni eorum similia sunt.
63 Unde neque æstimandum est neque dicendum illos esse deos,
quando non possunt neque iudicium iudicare neque benefacere
hominibus.
64 Scientes itaque quia non sunt dii, ne timueritis eos.
65 Neque enim regibus maledicent neque benedicent.
66 Signa in cælo gentibus non ostendent neque ut sol lucebunt
neque illuminabunt sicut luna.
67 Bestiæ meliores sunt illis, quæ possunt, fugientes sub
tegumentum, prodesse sibi.
68 Nullo itaque modo nobis est manifestum quia sunt dii; propter
quod ne timueritis eos.
69 Nam sicut in cucumerario formido nihil custodit, ita sunt dii
illorum lignei et inaurati et inargentati.
70 Eodem modo et in horto spinæ albæ, super quam omnis avis
sedet; similiter et mortuo proiecto in tenebris similes sunt dii
eorum lignei et inaurati et inargentati.
71 A purpura et bysso, quæ super illos tineant, scietis quia non
sunt dii; ipsa etiam postremo comeduntur, et erit opprobrium in
regione.
72 Melior est ergo homo iustus, qui non habet simulacra, nam erit
longe ab opprobriis.